مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی IJME Medical Sciences http://www.ijme.ir 70 journal70 9359-1608 8892-1735 fa jalali 1386 3 1 gregorian 2007 6 1 7 1 online 1 fulltext

fa وضعيت آموزش عملی کارآموزان پزشکی گروه اطفال دانشگاه علوم پزشکی شيراز براساس يادداشت‌های روزانه پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: استفاده از يادداشت‌های روزانه در بخش‌های مختلف پزشکی، کمک زيادی به بررسی وضعيت آموزشی و برنامه‌ريزی پزشکی می‌نمايد به منظور شناسايی وضعيت آموزشی کارآموزان گروه اطفال اين مطالعه با هدف تعيين وضعيت آموزشی و کار عملی کارآموزان گروه اطفال دانشگاه علوم پزشکی شيراز براساس يادداشت‌های روزانه انجام شد. روش‌ها: در اين مطالعه توصيفی- مقطعی، يادداشت‌های روزانه دانشجويان پزشکی يک دوره کارآموزی اطفال طی سه ماه 1384 که توسط 45 دانشجو تکميل و ارائه گرديده بود مورد بررسی و تجزيه و تحليل آماری قرار گرفت. کارآموزان بخش اطفال در يک دفترچه، ليستی از بيماريها و رويه‌ها (Procedures) را دريافت و بر حسب مواجهه با آن، موارد را به صورت مشاهده آن در کلاس صبحگاهی و يا نقش داشتن در درمان بيماری، گزارش می‌نمودند. ميانگين فراوانی مشاهدات موارد آموزشی هر بخش با نرم‌افزار SPSS به صورت توزيع فراوانی تجزيه و تحليل گرديد. نتايج: در بخش‌های درمانگاه اطفال، اتفاقات نوزادان، اتفاقات اطفال و بخش عمومی اطفال، بطور متوسط 73/60 درصد بيماری‌های ليست شده در يادداشت‌های روزانه توسط دانشجويان مشاهده گرديد و در بخش‌های فوق تخصصی 16/18 درصد بيماری‌ها توسط دانشجويان مشاهده شد. حدود 59 درصد از کليه رويه‌ها توسط هر دانشجو انجام گرفته بود. نتيجه‌گيری: يادداشت‌های روزانه روشی مناسب برای ارزشيابی وضعيت آموزشی است و می‌تواند تجربيات کسب شده دوره آموزشی را مشخص و نقصانهای موارد يادگيری را روشن نمايد. در اين مطالعه تفاوت عمده‌ای بين آشنايی دانشجويان با سرفصل‌های آموزشی در بخش‌های فوق تخصصی و بخش‌های تخصصی و عمومی وجود داشت که لازمست به آن توجه شود. بکارگيری اين شيوه برای ارزشيابی وضعيت آموزشی دانشجويان پزشکی توصيه می‌شود. Introduction: Using logbooks in different sections of medical education has been helpful in investigating the educational status of medical students. In order to identify the educational status of clerkship students in pediatric ward, this study was designed to determine the condition of education as well as practical works of clerkship students based on their logbooks in Shiraz University of Medical Sciences. Methods: In this descriptive cross-sectional study, medical students’ logbooks of a three month pediatric clerkship filled by 45 students in 2005, were studied and statistically analyzed. Clerkship students in pediatric ward received a handbook containing a list of diseases and procedures, and reported them based on their exposure as observation in morning classes or having a role in the treatment of the disease. The Mean of the frequency of observations in each part was analyzed by SPSS software. Results: In pediatric ambulatory clinic, neonates emergency, pediatric emergency and pediatric general ward, 60.73% of the diseases mentioned in the list, were observed by students. In subspecialty wards, 18.16% of diseases were observed by students. Almost 59% of all procedures had been performed by each student. Conclusion: logbooks are suitable means for evaluation of educational status and are able to determine the acquired experiences in educational courses and reveal the deficiencies in learning process. In this study there was a major difference between students’ familiarity with educational subheadings in specialty and subspecialty wards which is necessary to consider. Applying this method in evaluation of medical students’ educational status is recommended. وضعيت آموزشی، کارآموزی، بخش اطفال، يادداشت‌های روزانه، دانشجويان Educational status, Clerkship, Pediatric ward, Logbooks, Students 7 14 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-261&slc_lang=fa&sid=fa Hamid Amouzegar حميد آموزگار E-mail: amozgah@sums.ac.ir 7000319475328460017226 Yes بخش اطفال، بيمارستان نمازی، شيراز. Mahmoud Haghighat محمود حقيقت haghighm@sums.ac.ir 7000319475328460017227 No Mohammad Rahim Kadivar محمدرحيم کديور E-mail: kadivar@sums.ac.ir 7000319475328460017228 No Maryam Qolami مريم غلامی 7000319475328460017229 No

fa تأثير راند بالينی بر بيماران بخش‌های داخلی بيمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان: ديدگاه تيم مراقبت پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: راند بالينی به عنوان يکی از روش‌های آموزش بالينی، می‌تواند سبب بروز احساس نامطلوب در بيماران شود و تيم درمانی می‌توانند اين مشکلات را گزارش نمايند. هدف از اين مطالعه، تعيين تأثير راندهای بالينی بر بيمار از ديدگاه تيم ارائه‌دهنده خدمات درمانی است. روش‌ها: اين مطالعه توصيفی- مقطعی در سال 1385 بر روی 150 نفر از کادر درمانی و تيم مراقبت، شامل کارآموزان، کارورزان و پرستاران بخش‌های داخلی بيمارستان‌های آموزشی اصفهان که به صورت آسان انتخاب شده بودند انجام گرفت. پرسشنامه‌ای که شامل مشخصات دموگرافيک و نظرات تيم مراقبتی در مورد شيوه برگزاری راند، سياهه اتفاقات تجربه شده توسط بيمار، و نظرات کادر درمانی در مورد احساس بيماران به روند راند بالينی بود، به صورت خودايفا توزيع شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS به صورت توزيع فراوانی پاسخ‌ها، ميانگين و انحراف استاندارد تجزيه و تحليل و مقايسه‌ها با ANOVA انجام شد. نتايج: تيم درمانی معتقد بودند که بيشترين رضايت بيماران از انجام اعمال توسط کارورز و دستيار، دقت و پی‌گيری در کارهای درمانی، نتيجه کلی بستری، و طول مدت ويزيت بود. کمترين رضايت بيماران از تعداد افراد معاينه‌کننده، طول مدت تماس بيمار با پزشک اصلی، توضيح در مورد بيماری و نظرخواهی از بيمار در تصميمات طبی بود. نتيجه‌گيری: به نظر تيم مراقبتی، نحوه فعلی انجام راند بالينی می‌تواند سبب بروز نارضايتی در بيماران شود و آثار نامطلوبی داشته باشد. بازنگری و اصلاح روند کنونی راند بالينی می‌تواند اين فرايند را بهبود بخشد. Introduction: Clinical rounds as one of the clinical teaching methods, may cause adverse effects on patients and the medical team is able to report such problems. The purpose of this study was to determine the effects of clinical rounds on patients from medical teams' points of view. Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted on 150 members of clinical care team including clerkship and internship students and nurses who were selected through convenient sampling method in educational hospitals affiliated to Isfahan Medical University. A questionnaire containing demo-graphic features, items asking the medical team's viewpoint about the method of running medical rounds, the list of events experienced by the patient, and medical team opinions regarding the patients' feelings toward the manner of clinical round was distributed as self-administered. The data was analyzed by SPSS software using frequency distribution, mean and standard deviation, and the comparisons were made by ANOVA. Results: The medical team believed that patients had the most satisfaction from performing procedures by interns and residents, precision and follow up in therapeutic affairs, general outcome of hospitalization, and the duration of visits. Their least satisfaction was about the number of examiners, the duration of patient's encounter with the main physician, explanation about the disease and taking the patient’s opinion into account in decision making. Conclusion: Based on the medical team's opinion, the current method of clinical rounds may cause dissatis-faction in patients and result in undesirable consequences. Revision and reforming the current situation of rounds can lead to the improvement of this process. راند بالينی، بيمار، تيم مراقبت، کارآموز، کارورز، پرستار Clinical round, Patient, Medical team, Clerkship student, Intern, Nurse 15 22 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-262&slc_lang=fa&sid=fa Peyman Adibi پيمان اديبی E-mail: adibi@med.mui.ac.ir 7000319475328460017230 Yes گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خيابان هزارجريب، اصفهان Reza Alizadeh رضا عليزاده E-mail: sina_mehr78@yahoo.com 7000319475328460017231 No

fa تأثير آموزش به کمک رايانه و نمايش علمی بر ميزان يادگيری اندازه‌گيری علايم حياتی در دانشجويان پرستاری پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: آموزش به کمک رايانه بطور وسيع در آموزش پرستاری و علوم پزشکی استفاده می‌شود. هدف از اين مطالعه، تعيين مقايسه‌ای تأثير آموزش به کمک رايانه و نمايش علمی بر يادگيری اندازه‌گيری علايم حياتی در دانشجويان پرستاری بود. روش‌ها: در اين مطالعه نيمه تجربی، تمامی دانشجويان سال اول پرستاری در دانشکده پرستاری تبريز (30 نفر) در پيش‌آزمون دانش اندازه‌گيری علايم حياتی شرکت کردند و بر اساس نمرات پيش‌آزمون بطور تصادفی در گروه تجربی (15 نفر) و شاهد (15 نفر) قرار گرفتند. گروه تجربی روش اندازه‌گيری علايم حياتی را در سه جلسه دو ساعته با فاصله يک هفته بين هر دو جلسه به شيوه آموزش به کمک رايانه آموزش ديدند و گروه شاهد همين محتوا را در همان مدت و در شرايط تقريباً مساوی به شيوه نمايش علمی آموزش ديدند. در جلسه چهارم تمامی دانشجويان هر دو گروه در پس‌آزمون دانش که سؤالات آن همان سؤالات پيش‌آزمون بود، شرکت کردند. برای مقايسه نمرات دانش از آزمون‌های ناپارامتريک من ويتنی و ويلکاکسون در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتايج: ميانگين و انحراف معيار نمرات پيش‌آزمون و پس‌آزمون برای گروه تجربی به ترتيب برابر با 3/4±8/19 و 03/3±73/34 و برای گروه شاهد برابر با 8/5±22 و 97/4±73/33 بود. هرچند دانشجويان هر دو گروه در نمـرات دانش پس‌آزمون نسبت بـه پيش آزمـون بطـور معنـی‌داری پيشـرفت داشتند، اما در نمرات دانش پس‌آزمون در بين دو گروه تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. نتيجه‌گيری: آموزش به کمک رايانه به عنوان يک روش مستقل آمـوزشـی، موجب پيشرفت يادگيری در حيطه شناختی معادل با شيوه نمايش علمی در دانشجويان پرستاری می‌شود. بنابراين، برای غنی‌تر کردن برنامه‌های آموزش پرستاری می‌توان از آموزش به کمک رايانه استفاده کرد. Introduction: Computer Assisted Instruction has been used widely in nursing and medical education. The aim of this study was to determine the effect of computer assisted instruction in comparison with demonstra-tion on learning vital signs measurement in nursing students. Methods: In this quasi-experimental study, all first year nursing students in nursing school of Tabriz (n=30), participated in a pretest assessing their knowledge in measuring vital signs, and based on the achieved scores, were divided randomly into two control and experiment groups (15 subjects in each group). The experiment group received education on vital signs measurement procedure using computer assisted instruction in three sessions. Each session lasted for 2 hours and there was a week interval between the sess-ions. The control group received education under almost similar circumstances, using demonstration method. In the fourth session, all the students of both groups took the knowledge post-test with the same questions as the pretest. The comparisons were made using Mann-Whitney and Wilcoxon tests by SPSS software. Results: Mean and standard deviation of achieved scores on pre-test and post-test for experiment group were 19.8±4.3 and 34.73±3.03, and for control group they were 22±5.8 and 33.73±4.97, respectively. Although there was a significant improvement in post-test scores compared with pre-test in both groups, no significant difference was observed between the post-test scores of the two groups. Conclusion: Computer assisted instruction as an independent educational method, can improve learning in cognitive domain in nursing students the same as demonstration method. Therefore, computer assisted instruc-tion can be used for the enrichment of nursing education programs. آموزش به کمک رايانه، يادگيری، علائم حياتی، نمايش علمی، دانشجويان پرستاری Computer Assisted Instruction, Learning, Vital signs, Demonstration, Nursing students 23 30 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-263&slc_lang=fa&sid=fa Davood Hosseininasab داود حسينی نسب D.Hosseini-nasab@tabriz.ac.ir 7000319475328460017232 No Farahnaz Abdullahzadeh فرحناز عبداله زاده E-mail: f_abdollahzadeh@hotmail.com 7000319475328460017233 No Hossein Feizullahzadeh حسين فيض اله زاده E-mail: hossien13541354@yahoo.com 7000319475328460017234 Yes بخش اورژانس، بيمارستان کودکان، خيابان ششگلان، تبريز.

fa تأثير دو روش آموزش الکترونيک و سخنرانی بر يادگيری درس بهداشت مادر و کودک دانشجويان پرستاری پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: روش‌های سنتی آموزش که در حال حاضر اجرا می‌شود، به تنهايی پاسخ‌گوی حرکت سريع علم و دانش و تغيير مداوم نيازهای جوامع در دنيای انفورماتيک نخواهد بود. اين پژوهش با هدف مقايسه تأثير روش آموزش الکترونيک و سخنرانی بر يادگيری درس بهداشت مادر و کودک دانشجويان پرستاری دانشکده پرستاری و مامايی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. روش‌ها: در اين مطالعه نيمه تجربی، کليه دانشجويان ترم سوم تحصيلی که واحد پرستاری بهداشت مادر و نوزاد يک را در سال 1385 گذرانده بودند (32 نفر) شرکت داشتند. داده‌ها در دو مرحله از يک گروه جمع‌آوری گرديد. در طی چهار هفته اول، کلاس درس با روش سخنرانی برگزار گرديد و طی چهار هفته دوم، دانشجويان ادامه درس را به روش آموزش الکترونيک گذراندند. در انتهای آموزش، نظرات دانشجويان در مورد روش آموزش ارائه شده با استفاده از يک پرسشنامه بررسی گرديد. همچنين امتحان کتبی از محتوای ارائه شده برگزار شد، داده‌ها با روش‌های آمار توصيفی به صورت ميانگين، انحراف معيار و آزمون اماری تی زوج در نرم‌افزار SPSS تحليل گرديد. نتايج: ميزان يادگيری در دو روش با يکديگر مشابه بود. نظرات دانشجويان در ارتباط با نحوه يادگيری در دو روش آموزشی نشان داد که در روش آموزش الکترونيک «توانايی استفاده از روش آموزشي» و «استقلال در استفاده از اين روش»، و در سخنرانی «تأثير آموزشی بر يادگيري» و «انگيزش» ارجح بودند. نتيجه‌گيری: آموزش الکترونيک می‌تواند برای آموزش بعضی دروس پرستاری بکار گرفته شود. استفاده از روش آموزش الکترونيک با در نظر گرفتن محيط‌های تعاملی مناسب و جذاب ساختن محيط‌های مجازی برای برانگيختن فراگيران توصيه می‌گردد. Introduction: Traditional teaching methods used in medical education are not able to respond to the rapid changes and growth of information as well as continuous change in educational needs of societies. This study was performed to compare the effect of two teaching approaches, lecture and e-learning on learning outcomes of mother and child health course in nursing students of Tehran Medical University. Methods: This quasi-experimental study was performed on all third semester nursing students who had passed mother and child health course in 2006 (N=32).It was a one group two-shot study. During the first four weeks, the students received traditional education and during the second four weeks they studied the rest of the subject matter using an on-line learning method. At the end of the course, the students' opinion toward the educational methods was asked using a questionnaire. An exam that covered the content of the 4-week block was also administered. Analysis of data was done by SPSS software using mean, standard deviation, and t-test. Results: The learning outcomes in both groups were similar. Based on the students' opinion about two teaching methods, e-learning was more effective on "their capability to use the method" and "independence in using the method", and lecture was better than e-learning in "the effect on learning" and "motivation". Conclustion: E-learning can be used for teaching some nursing courses. It is recommended to use e-learning method with considering appropriate interactive and more attractive virtual environments to motivate students. سخنرانی، آموزش الکترونيک، يادگيری، بهداشت مادر و کودک، پرستاری، دانشجو Lecture, E-Learning, Learning, Mother and Child Health Care, Nursing, Student 31 39 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-264&slc_lang=fa&sid=fa Mitra Zolfaghari ميترا ذوالفقاری E-mail: zolfaghm@sina.tums.ac.ir 7000319475328460017235 Yes گروه داخلی- جراحی، دانشکده پرستاری و مامايی دانشگاه علوم پزشکی تهران، ميدان توحيد، تهران. Neda Mehrdad ندا مهرداد neda1963@yahoo.com 7000319475328460017236 No Zohreh Parsa Yekta زهره پارسا يکتا E-mail: zparsa@sina.tums.ac.ir 7000319475328460017237 No Nasrin Salmani Barugh نسرين سلمانی باروق salmaani@sina.tums.ac.ir 7000319475328460017238 No Naser Bahrani ناصر بحرانی E-mail: sjoolaee@yahoo.com 7000319475328460017239 No

fa مقايسه تأثير آموزش بر مبنای نقشه مفهومی با روش تلفيقی بر يادگيری درس فرايند پرستاری دانشجويان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تبريز پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: دانشجويان پرستاری برای تجزيه و تحليل مشکلات بيماران و ايجاد طرح مراقبتی مناسب، نيازمند يادگيری عميق و معنی‌دار هستند، بنابراين، بهتر است در آموزش اين دانشجويان از روش‌های آموزشی که توانايی ايجاد اين سطح از يادگيری را دارند، استفاده شود. اين مطالعه با هدف مقايسه تأثير آموزش بر مبنای نقشه مفهومی با روش تلفيقی در يادگيری درس فرايند پرستاری دانشجويان پرستاری انجام گرفت. روش‌ها: در يک مطالعه نيمه تجربی با طرح دو گروهی قبل و بعد از آموزش، 45 دانشجوی ترم دوم پرستاری با روش نمونه‌گيری آسان انتخاب و به روش تصادفی به دو گروه شاهد و تجربی تقسيم شدند. پس از اجرای پيش‌آزمون، دانشجويان گروه‌های شاهد و تجربی به مدت ده جلسه و در طول دو ماه به ترتيب تحت آموزش با روش آموزش تلفيقی و روش نقشه مفهومی قرار گرفتند و سپس پس آزمون اجرا شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از يک آزمون پيشرفت تحصيلی متشکل از دو قسمت استفاده گرديد که حيطه‌های دانش و يادگيری معنی‌دار يا حيطه شناختی دانشجويان را در زمينه درس فرايند پرستاری مورد ارزشيابی قرار می‌داد. نتايج با استفاده از نرم‌افزار SPSS و با آزمون‌های مجذور کای و t با نمونه‌های زوج و مستقل مورد تجزيه و تحليل آماری قرار گرفت. نتايج: هر دو روش آموزشی در ارتقای دانش و يادگيری معنی‌دار دانشجويان مؤثر بوده‌اند. ولی اين اختلاف ميانگين‌ها قبل و بعد از آموزش دو گروه تنها در بعد يادگيری معنی‌دار از نظر آماری اختلاف معنی‌دار داشت. نتيجه‌گيری: با توجه به تأثير نقشه مفهومی در يادگيری معنی‌دار دانشجويان، توصيه می‌گردد در مواردی که نياز به يادگيری عميق و سطح بالا از مطالب درسی وجود دارد از اين روش آموزشی استفاده گردد. Introduction: To analyze patients' problems and make an appropriate care plan, nursing students need a deep and meaningful learning. Therefore, it is better to choose educational methods which are capable of educating nursing students in such learning level. The aim of this study was to compare the effect of concept mapping and integration model on nursing students' learning in nursing process course. Methods: In a quasi-experimental study with two groups, pre-test post-test design, 45 second semester nursing students were selected through convenient sampling method and randomly divided into two experiment and control groups. After pretest, control and experiment groups received education using integration method and concept mapping, respectively, for 10 sessions during 2 months. Then, they took the post-test. For gathering data, an achievement test consisted of two parts was used which evaluated students’ knowledge and meaningful learning in nursing process course. The results were analyzed using chi-square test, independent and paired t-tests by SPSS software. Results: Both educational strategies were useful in enhancing students' knowledge and meaningful learning. But, the mean difference of pre and post tests in meaningful learning had a significant difference between the two groups. Conclusion: Considering the effect of concept mapping method on students’ meaningful learning, it is recommended to employ this method in teaching courses which require a deep learning and high level of understanding the content. روش‌های آموزشی، نقشه مفهومی، روش تلفيقی، فرايند پرستاری، يادگيری معنی‌دار، دانش، دانشجو، پرستاری Educational methods, Concept map, Integration method, Nursing process, Meaningful learning, Knowledge, Student, Nursing 41 49 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-265&slc_lang=fa&sid=fa Azad Rahmani آزاد رحمانی E-mail: azadrahmanims@yahoo.com 7000319475328460017245 Yes گروه داخلی- جراحی، دانشکده پرستاری و مامايی دانشگاه علوم پزشکی تبريز، خيابان شريعتی جنوبی، تبريز Alireza Mohajjel Aghdam عليرضا محجل‌اقدم 7000319475328460017246 No Eskandar Fathi Azar اسکندر فتحی‌آذر 7000319475328460017247 No Farahnaz Abdullahzadeh فرحناز عبدالله‌زاده 7000319475328460017248 No

fa آگاهی و عملکرد دانش‌آموختگان جديد مامايی در امر زايمان طبيعی در بيمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: ارزشيابی آگاهی و عملکرد دانش‌آموختگان جديد مامايی مي‏تواند تا حد زيادی منعکس‌کننده نتايج برنامه‏ريزی آموزشی آن رشته باشد. هدف از اين مطالعه تعيين آگاهی و عملکرد دانش‌آموختگان جديد مامايی در امر زايمان در بيمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی شهر تهران بود. روش‌ها: در يک مطالعه پيمايشی، کليه ماماهای دانش‌آموخته کارشناس (30 نفر) شاغل در بيمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی شهر تهران که حداکثر دو سال از زمان اخذ مدرک کارشناسی آنان گذشته بود، مورد سرشماری قرار گرفتند. روش گردآوری اطلاعات برای آگاهی، پرسشنامه‌ای 40 سؤالی چهار گزينه‌ای بود که به صورت خودايفا تکميل می‌شد. سپس توسط يک چک‌ليست عملکرد ماماها هنگام زايمان طبيعی مادران همراه با اپی‌زياتومی با 109 گزينه مورد مشاهده قرار می‌گرفت. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS به صورت توزيع فراوانی و ميانگين و انحراف معيار تجزيه و تحليل شد و همبستگی بين نمرات آگاهی و عملکرد و سن و سابقه کار با آزمون همبستگی پيرسون محاسبه شد. نتايج: اکثريت واحدهای پژوهش (90 درصد) از نظر سطح آگاهی در حد متوسط بودند و در امر زايمان طبيعی به تفکيک در مرحله اول 60 درصد، در مرحله دوم 3/73 درصد، در مرحله سوم 3/73 درصد، در مرحله چهارم 60 درصد، در مراقبت فوری از نوزاد 7/86 درصد و در انجام اپی‌زياتومی 80 درصد عملکرد مطلوب داشتند. نتيجه‌گيری: نتايج پژوهش حاضر مويد داشتن شايستگی و توانايی لازم دانش‌آموختگان کارشناس مامايی برای کنترل و انجام يک زايمان طبيعی ايمن و سالم بود. Introduction: Evaluating the knowledge and practice of newly graduated midwifery students can reflect to some extent the results of midwifery educational planning. This study was done to assess knowledge and practice of newly graduated midwives in Normal Vaginal Delivery (NVD) in hospitals affiliated to Medical Sciences Universities in Tehran. Methods: In a survey study, all newly graduated midwives (n=30) employed in hospitals affiliated to Med-ical Universities in Tehran and graduated in the past two years were selected through census sampling method. A self-administered questionnaire containing 40 multiple-choice questions for measuring knowledge was completed by midwives. Then the practice of midwives while performing normal vaginal delivery and episiotomy was observed using a 109 item checklist. The data was analyzed by SPSS software using freque-ncy distribution, mean and standard deviation. Pearson Correlation Coefficient was used to measure the correlation between knowledge and practice scores, and age and experience of midwives. Results: Most of the subjects had an average knowledge (90%) and desirable practice in all stages of NVD including first stage (60%), second stage (73.3%) third stage (73.3%) and forth stage (60%). In immediate care of the new born 86.7% and in episiotomy 80% had a desirable practice. Conclusion: This study showed that graduated midwives were competent enough to perform a safe normal vaginal delivery. آگاهی، عملکرد، زايمان طبيعی، مامايی، دانش‏آموختگان Knowledge, Practice, Normal Vaginal Delivery, Graduated, Midwifery 51 57 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-267&slc_lang=fa&sid=fa Fatemeh Rahimikian فاطمه رحيمی‌کيان E-mail: rahimikian@tums.ac.ir 7000319475328460017240 Yes گروه مامايی و معاون پژوهشی، دانشکده پرستاری و مامايی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ميدان توحيد، تهران Tahereh Mirmolaei سيده طاهره ميرمولايی st_mirmolaei@yahoo.com 7000319475328460017241 No Zahra Samizadeh زهرا سميع‌زاده z_samizadeh@razi.tums.ac.ir 7000319475328460017242 No Mandana Shirazi ماندانا شيرازی E-mail: shirazi@sina.tums.ac.ir 7000319475328460017243 No Abbas Mehran عباس مهران mehran@sina.tums.ac.ir 7000319475328460017244 No

fa رابطه وضعيت تحصيلی با سلامت عمومی و عزت نفس در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکی شيراز پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: ارتباط بين عزت نفس، سلامت عمومی و وضعيت تحصيلی متفاوت گزارش شده است. با توجه به اينکه اين مطالعات عمدتاً بر روی دانش‌آموزان انجام شده، هدف از اين مطالعه، تعيين ارتباط بين وضعيت تحصيلی، عزت نفس و سلامت عمومی دانشجويان در دانشگاه علوم پزشکی شيراز بود. روش‌ها: در يک مطالعه همبستگی، 512 نفر دانشجو (168 پسر و344 دختر) با روش نمونه‌گيری تصادفی چند مرحله‌ای از بين دانشجويان هشت دانشکده دانشگاه علوم پزشکی شيراز در مهر ماه 1384 انتخاب شدند. داده‌ها شامل اطلاعات جمعيت‌شناختی، پرسشنامه عزت نفس کوپر اسميت (Cooper-smith) و پرسشنامه سلامت عمومی گلد برگ (Goldberg Health Questionnaire) و پرسش بعضی ويژگی‌های آموزشی بود. تحليل آماری داده‌ها با استفاده از آمار توصيفی، ضريب همبستگی پيرسون، آزمون t مستقل و آناليز واريانس و رگرسيون چندگانه در نرم‌افزار SPSS انجام گرفت. نتايج: ميانگين و انحراف معيار نمره عزت نفس 6/4±6/17 از 25، معدل کل دانشجويان 6/1±6/15 از نمره 205 و نمره سلامت عمومی 4/13±9/20 ار نمره 84 بود. همبستگی عزت نفس با معدل معنی‌دار نبود، با توجه به کاهش وضعيت سلامت با افزايش نمرات آن، بين عزت نفس و سلامت عمومی همبستگی معنی‌دار متوسط منفی 59/0- به دست آمد، با اين حال، عزت نفس، سلامت عمومی و معدل دانشجويان مشروط و غير مشروط اختلاف معنی‌داری داشت. معدل دانشجويان را جنسيت، محل سکونت، و وضعيت مشروط بودن تعيين می‌نمود. نتيجه‌گيری: وضعيت تحصيلی دانشجويان با سطح سلامت و عزت نفس آنها همبستگی نداشت ولی سلامت عمومی با عزت نفس همبستگی داشت. به نظر می‌رسد وضعيت تحصيلی دانشجويان تحت تأثير عوامل ديگر و اثرات تعاملی آنها باشد. Introduction: Controversial reports are available about the relationship between students’ self-esteem, and their academic achievement and general health. Since these reports are mainly based on studies in high school students, this study was performed to determine the relationship between self-esteem, general health and academic achievement in students of Shiraz University of Medical Sciences. Methods: In a cross-sectional study, a sample of 512 students (168 male and 344 female) from 8 schools were randomly selected through multistage random sampling during autumn 2005. Data was gathered by demographic and achievement questionnaire, Copper-Smith inventory (for assessing self-esteem) and Goldberg Health Questionnaire (to assess general health). The results were analyzed by SPSS-13 using descriptive statistics, Pearson correlation, t-test, ANOVA and multiple regressions. Results: The mean score and standard deviation for self-esteem were 17.6±4.6 (out of 25), for general health were 20.9±4.13(out of 84) and average grade point was 15.6±1.6 (out of 20). There were no significant correlations between self-esteem, and achievement. A significantly negative correlation between self-esteem and general health was seen (r=-0.59). However, the difference between probationary and non-probationary students in terms of self-esteem and general health was significant. Predictive factors for grade point average were sex, residence, and being in probation. Conclusion: There was not a strong correlation between students’ academic achievement and their general health and self-esteem, but, self-esteem and general health were correlated. It seems that students’ academic achievement is influenced by other factors. وضعيت تحصيلی، عزت نفس، سلامت عمومی، دانشجو Academic achievement, Self-esteem, General health, student 59 67 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-268&slc_lang=fa&sid=fa Najaf Zare نجف زارع E-mail: najafzare@sums.ac.ir 7000319475328460017221 Yes گروه آمار زيستی و اپيدميولوژی، دانشکده بهداشت، کوی زهرا، شيراز Farah Daneshpajooh فرح دانش پژوه E-mail: daneshpf@yahoo.com 7000319475328460017222 No Marzieh Amini مرضيه امينی marziehamini@miau.ac.ir 7000319475328460017223 No Mohsen Razeghi محسن رازقی E-mail: razeghm@sums.ac.ir 7000319475328460017224 No Mohammad Hossein Fallahzadeh محمدحسين فلاح زاده E-mail: fallahzh@sums.ac.ir 7000319475328460017225 No

fa گروه‌های يادگيری در برنامه آموزش مديران پرستاری: روشی برای بهبود توانمندی پرستاران و رهبری مديران پرستاری پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: بکارگيری مهارت‌‌های مديريتی می‌تواند عملکرد پرسنل را هدايت کند. اين مطالعه با هدف تعيين تأثير برنامه آموزش مديران پرستاری با روش گروه‌های يادگيری بر سبک‌های رهبری مديران از ديدگاه خودشان و پرسنل و نيز توانمندسازی پرستاران انجام شده است. روش‌ها: پژوهشی پيش‌تجربی يک گروهی به صورت قبل و بعد از آموزش در سال 1383 در يک بيمارستان آموزشی منتخب شهر تهران انجام گرفت. نمونه پژوهش کليه پرستاران (111 نفر) و مديران پرستاری (20 نفر) در همان بيمارستان بودند. ابزار پژوهش، پرسشنامه رهبری (Leader Behavior Descriptive Questionnaire-LBDQ) و پرسشنامه توانمندی محيط کار (Worker place Empowerment) بود که قبل و يک ماه پس از اجرای برنامه آموزش تکميل گرديدند. برنامه آموزشی به صورت گروه‌های يادگيری به صورت بحث و مناظره در مورد رفتارهای مديران در موقعيت‌های مديريتی رايج همان بيمارستان بود. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS به صورت آمار توصيفی و با آزمون‌های مک نمار و t زوج تجزيه و تحليل شد. نتايج: مقايسه سبک رهبری مديران از ديدگاه خودشان قبل و بعد از مداخله تفاوت معنی‌داری نشان نداد. اما مقايسه سبک رهبری مديران از ديدگاه پرسنل پرستاری قبل و بعد از مداخله و همچنين ميانگين توانمندی پرستاران قبل و بعد از مداخله تفاوت معنی‌داری داشت. نتيجه‌گيری: برنامه آموزش مديران پرستاری با هدف ارتقای دانش کاربردی مديريتی با روش آموزش به صورت گروه‌های يادگيری منجربه تغيير رفتارهای آنان شد و اين تغيير توسط پرستاران درک و سبب افزايش توانمندی آنان گرديد. بنابراين، اين گونه آموزش‌ها توصيه می‌شود. Introduction: Employing management skills directs staff performance. This study was done to determine the effects of management development programs by learning groups’ technique, on the leadership styles of nurse managers as well as staff nurse empowerment. Methods: A pre-experimental study was performed as one-group with pre and post-test in a teaching hospital in Tehran during the year 2004. All nurse managers (n=20) and staff nurses (n=111) in that hospital participated in the study. The Leadership Behavior Description Questionnaire (LBDQ) and Workplace Empowerment Questionaire were used for measuring leadership styles and staff empowerment before and one month after intervention. Learning groups were formed through discussion sessions about managerial behavior in case scenarios which had happened in that hospital. The data analysis using descriptive statistics, Paired T, and Mc Nemar was done by SPSS. Results: The Comparative analysis showed that nurse managers rated their own leadership styles similarly before and after intervention, while from staff nurses’ viewpoints, it significantly changed. Also, there was a difference between staff empowerment before and after intervention. Conclusion: The management development program with applying "Learning- Groups" method will change leadership behavior in nurse managers and this positive effect could be approved by staff nurses and promote their empowerment. Thus, this method is recommended. مديران پرستاری، برنامه آموزش، گروه‌های يادگيری، سبک رهبری، توانمندسازی پرستاران Nurse Managers, Management Development Program, Learning-groups, Leadership styles, Staff nurse empowerment 69 77 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-269&slc_lang=fa&sid=fa Maryam Zaeimipour Kermanshahi مريم زعيمی‌پور کرمانشاهی E-mail: zaeimi1347@yahoo.com 7000319475328460017290 Yes بيمارستان 501 ارتش، خيابان اعتمادزاده، خيابان فاطمی، تهران Zohreh Vanaki زهره ونکی vanaki_z@modares.ac.ir 7000319475328460017291 No Ebrahim Hajizadeh ابراهيم حاجی‌زاده hajizadeh@modares.ac.ir 7000319475328460017292 No

fa مقايسه تأثير سخنرانی و کار در گروه کوچک بر ميزان مهارت محاسبات دارويی در دانشجويان پرستاری پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: انجام محاسبات دارويی يکی از وظايف پرستاران است که نقص در يادگيری آن می‌تواند منجر به خطرات جدی برای بيمار گردد. پژوهش حاضر با هدف تعيين تأثير دو روش سخنرانی و کار در گروه کوچک بر ميزان مهارت محاسبات رياضی دارويی در دانشجويان پرستاری انجام شد. روش‌ها: در مطالعه‌ای تجربی به صورت دو گروهی قبل و بعد از آموزش، کليه دانشجويان پرستاری ترم دوم و بالاتر شاغل به تحصيل در دانشکده پرستاری و مامايی شهيد صدوقی يزد (85 نفر) انتخاب شدند. دانشجويان به صورت تصادفی به دو گروه شاهد و تجربی تقسيم و به ترتيب با روش‌های آموزشی سخنرانی و کار در گروه کوچک، مهارت‌های رياضی لازم در انجام محاسبات دارويی، آموزش داده شد. قبل از آموزش و يک هفته پس از آن، مهارت دانشجويان با يک آزمون محاسبات دارويی مورد بررسی قرار گرفت. نتايج: اکثر دانشجويان در انجام محاسبات دارويی دارای مهارت پايينی بودند. ميانگين امتيازات محاسبات دارويی هر دو گروه دانشجويان پس از آموزش بطور معنی‌داری افزايش يافت. ميانگين تفاوت امتياز قبل و بعد از آموزش در گروه سخنرانی 22/1±95/1 و در گروه کوچک 36/1±03/2 و اختلاف معنی‌دار نبود. نتيجه‌گيری: هر دو روش آموزشی تأثير مثبت و همسانی بر افزايش مهارت محاسبات دارويی داشتند. توصيه می‌شود از هر دو روش برای تدريس استفاده شود. Introduction: Performing medication dosage calculations is one of the responsibilities of the nurses failure in which may lead to crucial threats for patients. The aim of this study was to determine the effects of two methods of lecture and work in small groups on nursing students' skills in mathematical calculation of medication dosage. Methods: In an experimental study performed as two groups, pre and post-test, all nursing students in their second semester or more, studying in Shahid Sadouqi university of Yazd (n=85), were selected. They were divided randomly into two control and experiment groups and the mathematical skills, necessary for performing medication dosage calculation, were taught to them through lecture and work in small groups, respectively. Before the education and a week after that, the students’ skills were examined using a medica-tion dosage calculation test. Results: Most students had low skills in medication dosage calculation. The mean scores of medication dosage calculations in the two groups increased significantly after the education. The mean of the scores differences, before and after the education were 1.95±1.22 and 2.03±1.36 in lecture group and small group education, respectively, which showed no significant difference between the two groups. Conclusion: Both educational methods had positive and also similar effects on enhancing students' skills in performing medication calculations. It is recommended to employ both of them for training this skill. سخنرانی، کار در گروه کوچک، محاسبات دارويی، مهارت، دانشجو، پرستاری Lecture, Work in small groups, Medication calculations, Skill, Student, Nursing 79 84 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-270&slc_lang=fa&sid=fa Tahareh Salimi طاهره سليمی E-mail: salimi@ssu.ac.ir 7000319475328460017216 Yes گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامايی، دانشگاه علوم پزشکی شهيد صدوقی، بلوار دانشجو، يزد Leili Shahbazi ليلی شهبازی leili_shahbazi@yahoo.com 7000319475328460017217 No Shahnaz Mojahed شهناز مجاهد sh_mojahed@yahoo.com 7000319475328460017218 No Mohammad Hossain Ahmadieh محمدحسين احمديه mh_ahmadie@yahoo.com 7000319475328460017219 No Mohammad Hasan Dehghanpour محمدحسن دهقان‌پور mh_dehghanpour@yahoo.com 7000319475328460017220 No

fa آيا محتوا و زمان اختصاص داده شده به عناوين آموزش مداوم پزشکان عمومی شاغل در استان خوزستان با نيازهای اعلام شده آنان مطابقت دارد؟ پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: نيازسنجی و اولويت‌بندی نيازهای آموزشی، گام اول برنامه‌ريزی است. ارزيابی برنامه‌های موجود از نظر پزشکان عمومی به منظور بهينه‌سازی برنامه‌ها از ضروريات ارتقای کيفيت بوده و موجب افزايش کارآيی و اثربخشی آموزش مداوم می‌شود. اين مطالعه با هدف تعيين نظرات پزشکان عمومی در مورد اولويت‌های آموزشی آنان و تطابق آن با محتوای برنامه‌های ارائه شده در دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز انجام شد. روش‌ها: در اين مطالعه توصيفی، نيازهای آموزشی پزشکان عمومی شاغل در استان خوزستان (300 نفر) در سال 1383 به وسيله پرسشنامه‌ای مشتمل بر عناوين بيماری‌های مختلف، براساس تقسيم‌بندی بين‌المللی بيماری‌ها و در سه حيطه تشخيص، درمان و پيشگيری تعيين گرديد و با زمان اختصاص داده شده به عناوين بيماری‌های مختلف در برنامه‌های آموزش مداوم پزشکان عمومی در همان سال به صورت درصد ساعت برنامه مقايسه گرديد. نتايج: پزشکان عمومی بااهميت‌ترين نياز آموزشی خود را در گروه بيماری‌های داخلی با ميانگين 05/2 و کم‌اهميت‌ترين نياز آموزشی خود را در گروه بيماری‌های عفونی با ميانگين 75/1 از کل نمره 3 اعلام نمودند. بالاترين زمان اختصاص‌يافته در برنامه‌های آموزش مداوم پزشکان عمومی بيماری‌های کودکان با 63/35 درصد ساعت برنامه و کمترين زمان به بيماری‌های چشم با 31/0 درصد ساعت برنامه بود. نتيجه‌گيری: زمان اختصاص داده شده به اکثر عناوين آموزشی با نيازهای اعلام شده پزشکان عمومی مطابقت نداشت. بنابراين، پيشنهاد می‌شود قبل از طراحی برنامه‌ها، با انجام نيازسنجی، زمينه اثربخشی برنامه‌ها و ارتقای کيفيت آموزش مداوم فراهم گردد. Introduction: Assessing educational needs and prioritizing them is the first step in planning. Evaluation of current Continuing Medical Education (CME) programs according to the general physicians' points of view is essential for quality improvement and increasing their efficacy and effectiveness. This study aimed to determine the educational priorities of general physicians (GPs) and the degree of concordance of demands with the programs presently offered in Jondishapour University of Medical Sciences. Methods: In this descriptive study, on the educational needs of general physicians of Khouzestan province, a population of 300 GPs were investigated (2004) by means of questionnaire covering the various diseases and the results were compared with the allocated time to the current presented programs in the same year. Results: The GPs mainly ranked "internal diseases" their highest priority with a mean of 2.05, and the last priority belonged to "infectious diseases" with a mean of 1.75 out of 3. The most time allocated to CME programs for GPs was spared to "pediatric disease" with 36.63% hours and the least to "Ophthalmology" with 0.31% hours. Conclusion: The most time allocated to a great number of the medical issues did not show any concordance with the GPs' educational needs. Therefore, it is suggested that the "needs assessment" procedure be done for more quality improvement in continuing medical education with a higher efficacy and effectiveness. آموزش مداوم، نيازهای آموزشی، پزشکان عمومی Continued Education, Educational Needs, General Physician 85 92 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-271&slc_lang=fa&sid=fa Abdolhossein Shakurnia عبدالحسين شکورنيا shakurnia@yahoo.com 7000319475328460017249 Yes گروه ايمونولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور، بلوار گلستان، اهواز Hossein Elhampour حسين الهام پور h_elhampour@yahoo.com 7000319475328460017250 No Tayebeh Marashi طيبه مرعشی marashi142002@yahoo.com 7000319475328460017251 No Shahin Heidari Soureshjani شهين حيدری سورشجانی 7000319475328460017252 No

fa تجارب تيم مراقبت و بيماران سالمند از مفهوم آموزش بيماران سالمند بستری در بيمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: با پيش رفتن جهان بسوی سالمندی، مراقبت از سالمندان يکی از مهم‌ترين و پر چالش‌ترين ابعاد فعاليت سيستم مراقبتی- درمانی است. اين مطالعه به منظور توصيف نيازهای آموزشی سالمندان بستری در واحدهای مراقبتی حاد بر پايه تجارب واقعی تيم درمان و بيماران سالمند بستری انجام شد. روش‌ها: در اين پژوهش از رويکرد پديده‌شناسی استفاده شده است. شرکت‌کنندگان از ميان کارکنان درمانی و سالمندان بستری در يکی از بيمارستان‌های آموزشی اصفهان انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. نمونه‌گيری به روش مبتنی بر هدف متشکل از 8 پرستار و 4 بيمار سالمند و 2 پزشک انجام گرفت و داده‌ها با مصاحبه عميق با شرکت‌کنندگان جمع‌آوری شدند. روش تجزيه و تحليل کلايزی راهنمای فعاليت‌های ضروری پژوهشگران در اين مطالعه بود. نتايج: پس از تجزيه و تحليل متن مصاحبه‌های استخراج شده، کدهای مفهومی از آن استخراج و سپس کدها به مفاهيم اصلی و زيرمفهوم‌های مربوطه دسته‌بندی شدند که شامل: تعامل با ابزارها و عملکردها، خودآگاهی بيمارستانی، پويايی جسمی، مديريت مخاطرات، انضباط درمانی و مراقبت قابل دستيابی بودند. نتيجه‌گيری: مفاهيم آموزش در بيماران سالمند بستری حيطه وسيعی را شامل می‌گردد. ارائه اطلاعات کافی و به موقع به بيماران سالمند بستری در مورد برايندها و رفتارهای مورد انتظار و نيز وضعيت جسمانی و نحوه مراقبت و کمک گرفتن در موقعيت‌های دشوار، بطور وسيعی همکاری بيماران را در زمينه مراقبت و درمان ارتقا می‌بخشد. با کسب آگاهی و آموزش پرسنل پرستاری و پزشکی می‌توان به هدف «ارائه مراقبت جامع» به بيماران سالمند و نيز «کيفيت مراقبت‌های پرستاري» نزديک شد. Introduction: As world population gets older, caring for the elderly becomes one of the most important and challenging duties of health care system. This study was done to describe the educational needs of the elderly hospitalized in acute care settings, based on health care team and patient’s actual experiences. Methods: Using phenomenological approach, participants were selected from a teaching hospital in Isfahan. A purposive sample of 8 nurses, 4 elderly patients and 2 physicians were interviewed in depth. Colaizzi’s analysis method guided the essential activities of the researchers. Results: Following analysis of transcribed interviews, emerging themes were categorized in major concepts and related subconcepts including: interaction with instruments and interventions, hospital self-awareness, mobility and activity, risks management, treatment discipline, accessible care and treatment. Conclusion: The concept of “education” in hospitalized elderly is a vast concept. Provision of adequate and timely information for the hospitalized elderly about expected outcomes and behaviors, physical condition and ways to get help in challenging situations can promote their cooperation in health care procedures. Through educating nurses and medical staff, the goals of “providing comprehensive elderly health care” and “improving nursing care quality” could be achieved. آموزش بيمار، نيازهای آموزشی، سالمند، تيم مراقبت Patient Education, Education Needs, Elderly, Health Care Team 93 100 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-272&slc_lang=fa&sid=fa Heidar Ali Abedi حيدرعلی عابدی abedi@nm.mui.ac.ir 7000319475328460017253 Yes مرکز تحقيقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خيابان هزارجريب، اصفهان Mousa Alavi موسی علوی m_alavi@nm.mui.ac.ir 7000319475328460017254 No

fa تعيين و ارزش‌گذاری معيارهای ورود اعضای دفتر استعدادهای درخشان در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبی پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: استفاده از نمره کنکور يا معدل، خصوصيات يک فرد را به عنوان استعداد درخشان مشخص نمی‌کند. مطالعات معدودی در مورد آناليز مقايسه‌ای عوامل انتخاب دانشجويان پزشکی انجام گرفته است. اين مطالعه با هدف تعيين و ارزش‌گذاری معيارهای ورود اعضا دفتر استعدادهای درخشان انجام شد. روش‌ها: برای ارزش‌گذاری معيارهای ورود اعضای دفتر استعدادهای درخشان، گروهی متشکل از 5 پزشک با سابقه فعاليت در آموزش پزشکی تشکيل شد. مدل رنزولی (Renzulli) به عنوان بهترين مدل توصيفی انتخاب و با استفاده از روش بارش افکار مصاديق يک فرد با استعداد استخراج گرديد. طبق روش تحليل سلسله مراتبی، پرسشنامه‌هايی طراحی و برای 21 نفر از افراد صاحب نظر فرستاده شد. با استفاده از نرم‌افزار Excel و وارد کردن فرمول‌های مربوط به روش تحليل سلسله مراتبی، ارزش نهايی هر يک از معيارها و مصاديق تعيين گرديد. سپس برای به دست آوردن ارزش زيرمعيارها، جزئيات هر يک از معيارها استخراج شد و در نهايت، نمره نهايی هر زيرمعيار، از حاصل ضرب نمره به دست آمده از تحليل سلسله مراتبی ثانويه در تحليل اوليه محاسبه گرديد. نتايج: حيطه خلاقيت بيشترين نمره (38 درصد) را کسب کرد، مسؤوليت‌پذيری و ممتازبودن هر کدام با کسب 31 درصد از وزن نهايی در رده بعدی قرار گرفتند. بيشترين نمره مربوط به ثبت يا توليد اختراع (127) و پس از آن همکاری در توليد کتاب و مقاله (104) و رتبه در المپياد (92) قرار داشت. وضعيت تحصيلی که تنها معيار ورود بود، در رده چهارم و پس از ثبت نوآوری، همکاری در نشر کتاب و رتبه در المپياد قرار گرفت. نتيجه‌گيری: حيطه‌های مربوط به خلاقيت، مسؤوليت‌پذيری و ممتاز بودن معيارهای اصلی استعداد درخشان بوده و تفاوت قابل ملاحظه‌ای از لحاظ دريافت نمره نداشتند. به نظر می‌رسد اين سه حيطه بايد به صورت متعادل در يک نفر گرد آيد. در سيستم ارزش-‌گذاری اين مطالعه وشعيت تحصيلی نقش کمتری داشت. Introduction: Students' scores on university entrance exam (Conquer) or their average scores are not appropriate criteria to recognize them as talented students. There have been limited studies concerning the comparison analysis of factors for selecting medical students as talented. This study was done to determine and prioritize the selection criteria for admitting students to the talented students' office. Methods: A group of 5 physicians having experience in medical education was established. Renzulli model was selected as the best descriptive model, then using brain-storming, the features of a talented student were identified. Based on Analytical Hierarchy Process (AHP), the questionnaires were designed and distributed among 21 experts. Using hierarchical analysis formula and by Excel software, the weight of each criterion was calculated. To define the weights of the sub-criteria, the detailed features of each criterion were determined and then, the total score of each sub-criterion was calculated by multiplying the score achieved in the first hierarchical analysis by the score attained in the second one. Results: Creativity had the maximum score (38%), being responsible and prominent, were in second place acquiring 31% of the total weight. The highest grades belonged to registration of invention (127), cooperation in writing books and articles (104), and having high rank in Olympiads (92), respectively. The educational status which previously was the only admission criterion was in the fourth position, after having high rank in Olympiads. Conclusion: The areas of creativity, responsibility and being prominent were the main criteria for talented students' admission and there was not any significant difference between their scores. The educational status had a less important role in the prioritization system of this study. It seems that a student is required to have the three main criteria to be recognized as talented. استعداد درخشان، ارزش‌گذاری، معيار ورود، تحليل سلسله مراتبی Talented student, Prioritization, Admission criterion, Analytical Hierarchical Process 101 108 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-273&slc_lang=fa&sid=fa Farzad Fatehi فرزاد فاتحی fatehi@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017255 Yes مرکز تحقيقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خيابان هزارجريب، اصفهان Arash Hadadgar آرش حدادگر hadadgar@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017256 No Tahereh Changiz طاهره چنگيز changiz@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017257 No Mohammad Amir Shahkarami محمدامير شاه کرمی shahkarami@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017258 No Guilda Kianimehr گيلدا کيانی مهر gilda36769@yahoo.com 7000319475328460017259 No Shaqayeq Haq Jooy Javavnmard شقايق حق‌جوی جوانمرد haghjooyejavanmard@resident.mui.ac.ir 7000319475328460017260 No Alireza Monajemi عليرضا منجمی alirezamonajemi@yahoo.com 7000319475328460017261 No

fa مهارت اعضای هيأت علمی و نياز آموزشی آنان در مورد روش‌های تدريس بالينی در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: شناسايی نيازهای آموزشی و سطح مهارت اساتيد در امر تدريس، برای برنامه‌ريزی رشد و تعالی هيأت علمی ضرورت دارد. اين مطالعه با هدف تعيين سطح مهارت و نياز آموزشی اساتيد در مورد روش‌های تدريس کارآموزی و کارورزی انجام شد تا بر اين اساس محتوی آموزشی کارگاه‌های روش تدريس با نياز آموزشی اساتيد متناسب گردد. روش‌ها: در يک مطالعه توصيفی با نمونه گيری تصادفی طبقه‌ای، 108 نفر اعضای هيأت علمی مدرس دروس کارآموزی و کارورزی دانشجويان در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 1383، پرسشنامه‌ای 16 گزينه‌ای در زمينه سطح مهارت خود و نياز آموزشی موضوعات مربوط به روش‌های تدريس در کارآموزی و کارورزی بالينی را بطور خودايفا تکميل نمودند. تجزيه و تحليل داده‌ها به صورت ميانگين، انحراف معيار ارائه و ارتباط متغيرها با رگرسيون خطی در نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتايج: اساتيد در مورد کليه 16 موضوع مورد بررسی نياز آموزشی داشتند و سطح مهارت خود را حداقل معادل تسلط در حد اجرا می‌دانستند و در زمينه استفاده از نتايج ارزشيابی برای رفع اشکالات تدريس، ضبط ويديويی و تهيه فيلم آموزشی پايين دانستند. مهم‌ترين اولويت‌های نياز آموزشی شامل : منابع اطلاع‌رسانی و مجموعه مجلات الکترونيکی، روش‌های ارزشيابی مهارت‌های بالينی، استفاده از نتايج ارزشيابی برای شناسايی اشکالات تدريس بود. بين سطح مهارت و نياز آموزشی اساتيد و مشخصات دموگرافيک رابطه معنی‌داری وجود نداشت. نتيجه‌گيری: با اينکه اساتيد در اکثر موارد مهارت خود را نسبتاً در حد تسلط ارزيابی نمودند ولی نيازمند آموزش بيشتر بودند. کارگاه‌های روش تدريس و ارزيابی دانشجو نياز به اصلاح و بازنگری دارد و محتوی و مباحث کارگاه بايد متناسب با نياز آموزشی اساتيد طراحی گردد و از روش‌های مختلف آموزشی مانند: کارگاه‌های آموزشی، کتب و جزوات، خودآموز و فيلم آموزشی استفاده شود. Introduction: Identifying faculty members' skills and their educational needs in teaching is necessary for planning faculty development programs. This study was designed to determine faculty members' educational needs and their skills concerning teaching methods during teaching medical clerkship and internship courses in order to coordinate the content of educational workshop according to their needs. Methods: In a descriptive study, 108 faculty members teaching clerkship and internship courses in Isfahan University of Medical Sciences were selected by random stratified sampling and completed a 16 item questionnaire as self-administered. The questionnaire was about their skills and educational needs in teaching methods of clinical internship and clerkship courses. The data was analyzed by SPSS software using frequency distribution, mean, standard deviation, and linear regression. Results: Faculty members had educational needs in all 16 areas under investigation. They considered their skills at proficiency level in implementation but low level in using evaluation feed-back for improving performance, video recording and making educational films. Their most important priorities for education were information resources and full-text journals, clinical skills evaluation, and using evaluation results for identifying their weaknesses in teaching. The results showed no significant relationship between the subjects' skills and educational needs, and their demographic characteristics. Conclusion: Although faculty members evaluated their skills almost at proficiency level in most areas, they needed more education. It seems that teaching methods and student assessment workshops have to be revised and the content of the workshops should be designed according to the needs of the faculty members. It is also recommended to use different educational methods such as workshops, books and pamphlets, self-learning materials, and educational films to respond to faculty members' educational needs. آموزش بالينی، نيازسنجی، مهارت، رشد و توسعه، اعضای هيأت علمی، روش‌های تدريس Clinical education, Needs assessment, Skill, Development, Faculty members, Teaching methods 109 118 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-274&slc_lang=fa&sid=fa Fariba Farhadian فريبا فرهاديان f_farhadian@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017262 Yes گروه آموزش پزشکی، مرکز تحقيقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خيابان هزارجريب، اصفهان. Mina Tootoonchi مينا توتونچی tootoonchi@nm.mui.ac.ir 7000319475328460017263 No Tahereh Changiz طاهره چنگيز changiz@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017264 No Fariba Haghani فريبا حقانی haghani@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017265 No Shahram Oveis Gharan شهرام اويس قرن oveisgharan@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017266 No

fa طراحی ابزار بررسی وضعيت آموزشی مراکز ارائه‌دهنده رشته پرستاری در ايران و رتبه‌بندی آنها در سال 1383 پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: شناسايی نقاط قوت و ضعف دانشکده‌ها از طريق مقايسه وضعيت ارائه خدمات آموزشی در آنها يکی از روش‌های کارآمد تعيين وضعيت موجود است. به عبارت ديگر، رتبه‌بندی آموزشی مراکز و معرفی الگوهای برتر، لازمه برنامه‌ريزی‌های کوتاه‌مدت و درازمدت در دانشکده‌ها برای ارتقای ‌کمّی‌ و کيفی در آنها است. هدف از اين مطالعه، طراحی ابزار بررسی وضعيت کمی و کيفی خدمات آموزشی در دانشکده‌های ارائه‌دهنده رشته پرستاری و رتبه‌بندی آنها در سال 1383 در قالب اين ابزار است. روش‌ها: در يک مطالعه پيمايشی ابتدا مجموعه‌ای از معيارها برای بررسی خدمات آموزشی در قالب يک نمودار شاخه درختی طراحی شد. سپس وزن اين معيارها با روش‌های جلب توافق آرا تعيين گرديد. از هر دانشکده نماينده‌ای برای تکميل پرسشنامه جمع‌آوری اطلاعات معرفی شد. اطلاعات با بازديد از دانشکده‌ها تکميل و تصحيح گرديد. سپس امتياز هر دانشکده در هر معيار محاسبه شد. برای آناليز نهايی نيز از يک نرم‌افزار رايانه‌ای استفاده گرديد. نتايج: مجموعه‌ای شامل بيش از 60 معيار و شاخص در سه زير مجموعه درونداد، فرايند و برونداد و ميزان وزن آنها برای بررسی ارائه خدمات آموزشی در رشته پرستاری طراحی شد. رشته پرستاری در دانشکده پرستاری و مامايی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با امتياز 15/65 از 100 رتبه اول، دانشکده پرستاری و مامايی دانشگاه علوم پزشکی تهران با امتياز 59/62 از 100 رتبه‌ دوم‌، و دانشکده‌ پرستاری و مامايی دانشگاه علوم پزشکی ايران با امتياز 76/59 از 100، رتبه‌ سوم را کسب‌ کردند. نتيجه‌گيری: با انجام اين طرح، نقاط قوت و ضعف ارائه خدمات آموزشی در رشته پرستاری مشخص شده و به عنوان الگويی عملی برای اصلاح و ارتقای کمی و کيفی، در اختيار برنامه‌ريزان و مسؤولان قرار گرفت. Introduction: Recognizing the strengths and weaknesses of schools through comparison of their educational services status, is one of the effective ways in determining their present situations. In other words, educational ranking of institutions and introducing the best models, is the requisite for short-term and long-term plannings regarding qualitative and quantitative improvement of schools. The aim of this study was to develop a tool for studying the qualitative and quantitative status of educational services in nursing schools and ranking them through this tool. Methods: In a survey study, a set of criteria for investigating educational services was developed based on a tree diagram model. Then, the weignt of these criteria was determined through consensus making method. A representative from each school was introduced to complete the questionnaire. Through visiting the schools, the data was completed and revised. Subsequently, the score of every individual school was estimated for each criterion. A computer software was exploited to perform the final analysis. Results: In order to investigate the educational services provided in nursing education, a set of more than 60 criteria and indicators in three subsets of input, process, and output were designed and their weights were also determined. The first rank belonged to nursing discipline in School of Nursing and Midwifery of Isfahan University of Medical Sciences with the score of 65.15 out of 100 School of Nursing and Midwifery of Tehran University of Medical Sciences with the score of 62.59 out of 100 owned the secon rank and the third rank belonged to School of Nursing and Midwifery of Iran University of Medical Sciences with the score of 59.76 out of 100. Conclusion: Having this project carried out, the strengths and weaknesses of educational services provided in nursing field were defined, and presented to administrators and educational managers as a practical model for qualitative and quantitative improvements. وضعيت آموزشی، پرستاری، رتبه‌بندی، ابزار بررسی، ايران Educational status, Nursing, Ranking, Survey tool, Iran 119 127 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-276&slc_lang=fa&sid=fa Rita Mojtahedzadeh ريتا مجتهدزاده r_mojtahedzadeh@tums.ac.ir 7000319475328460017269 No Aeen Mohammadi آئين محمدی a_mohammadi@mohme.gov.ir 7000319475328460017270 Yes ) دفتر سطح‌بندی خدمات آموزشی، معاونت آموزشی و امور دانشجويی، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، فلامک جنوبی، ميدان صنعت، تهران

fa کيفيت کتاب‌ها و سؤالات و شيوه آموزشی خودآموزی در آموزش مداوم: نظرات شرکت‌کنندگان در خودآموزی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهشی اصیل Original research article مقدمه: خودآموزی روشی مناسب برای آموزش مداوم حرف پزشکی بوده و در بسياری از کشورها مورد استفاده قرار می‌گيرد. به منظور ارزشيابی روش نوين خودآموزی برای مشمولين آموزش مداوم، اين مطالعه با هدف تعيين نظرات شرکت‌کنندگان در برنامه‌های خودآموزی در زمينه کيفيت کتاب‌ها و سؤالات و شيوه آموزشی خودآموزی در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد. روش‌ها: در مطالعه‌ای توصيفی- مقطعی، از بين پزشکان شرکت‌کننده در برنامه خودآموزی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 84-1383، تعداد 3712 نفر با روش سرشماری انتخاب شدند. روش جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه‌ای شامل مشخصات دموگرافيک و سی و نه گزينه برای بررسی نظرات شرکت‌کنندگان در مورد شيوه خودآموزی، کيفيت کتب و سؤالات بود که هنگام ثبت نام همراه کتاب خودآموز توزيع شد. تجزيه و تحليل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و به صورت توزيع فراوانی و ميانگين و انحراف معيار آزمون‌های t و ANOVA و رگرسيون خطی انجام گرفت. نتايج: ميانگين امتياز نظرات شرکت‌کنندگان در مورد شيوه آموزشی خودآموزی 39/0±96/3، در مورد کيفيت کتاب‌ها 35/0±80/3 و در مورد کيفيت سؤالات 56/0±74/3 از کل نمره 5 بود. ميانگين امتيازات کسب شده از نظر شرکت‌کنندگان مسن‌تر بطور معنی‌داری بالاتر بود. نتيجه‌گيری: نتايج مطالعه بيانگر کيفيت خوب شيوه خودآموزی، کتب ارائه شده و طراحی سؤالات بود و پزشکان نسبت به اين شيوه آموزشی نظر مساعدی داشتند. پيشنهاد می‌گردد اين شيوه آموزشی در ساير دانشگاه‌ها نيز بکار رود. Introduction: Self-learning is an appropriate method for continuing medical education programs and has been used in many countries. In order to evaluate new method of self-learning in CME (Continuing Medical Education) programs, this study was conducted to determine the viewpoints of CME participants about the quality of books, questions, and teaching method of self-learning in Isfahan University of Medical Sciences. Methods: In a descriptive cross-sectional study, 3712 physicians among the ones participating in CME programs of Isfahan University of Medical Sciences in 2004-2005, were selected through census sampling. The data collection tool was a questionnaire containing demographic questions and 39 items asking about self-learning method, quality of the books and questions which was distributed along with the book at the time of registration for self-learning. The data was analyzed by SPSS software using frequency distribution, mean, standard deviation, t-test, ANOVA, and linear regression. Results: The mean and standard deviation of the participants' viewpoints toward self-learning teaching method, quality of books, and quality of questions were 3.96±0.39, 3.80±0.35 and 3.74±0.56 out of 5, respectively. The mean scores achieved by older participants were higher significantly. Conclusion: The results demonstrated the good quality of self-learning method, the provided books, and the designed questions. The physicians had a positive attitude toward this method. This teaching method is recommended to be used in other universities. ارزشيابی برنامه، خودآموزی، آموزش مداوم پزشکی، روش‌های تدريس، پزشکان Program evaluation, Self-learning, Continuing Medical Education, Teaching methods, Physicians 129 136 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-277&slc_lang=fa&sid=fa Nahidossadat Mirshahzadeh ناهيدالسادات ميرشاهزاده n_mirshahzade@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017267 Yes مرکز تحقيقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خيابان هزارجريب، اصفهان Mina Tootoonchi مينا توتونچی tootoonchi@nm.mui.ac.ir 7000319475328460017268 No

fa همبستگی عزت نفس و پيشرفت تحصيلی در دانشجويان توان‌بخشی دانشگاه علوم بهزيستی و توان‌بخشی تهران مقاله کوتاه Short article مقدمه: شناخت عواملی که منجر به پيشرفت تحصيلی و مانع از افت می‌گردد، از اهميت ويژه‌ای برخوردار است. پاره‌ای از مطالعات بيانگر ارتباط مستقيم بين عزت نفس و پيشرفت تحصيلی است ليکن بعضی از صاحب نظران رابطه مستقيم اين دو را مورد ترديد قرار داده‌اند. اين تحقيق با هدف تعيين همبستگی عزت نفس و پيشرفت تحصيلی دانشجويان دانشگاه علوم بهزيستی و توانبخشی تهران انجام شده است. روش‌ها: اين پژوهش از نوع مطالعات همبستگی بود. کليه دانشجويان مقطع کارشناسی توان‌بخشی در رشته‌های کار- درمانی، فيزيوتراپی و گفتار- درمانی دانشگاه علوم بهزيستی و توانبخشی تهران (88 نفر) شرکت داشتند. عزت نفس دانشجويان با آزمون 58 گزينه‌ای کوپر اسميت اندازه‌گيری و رابطه آن با نمرات پايان ترم دانشجويان بررسی گرديد. نتايج: ضريب همبستگی پيرسون رابطه معنی‌داری را بين عزت نفس و وضعيت تحصيلی دانشجويان توان‌بخشی نشان داد (36/0r=)، ولی پيشرفت تحصيلی با رشته و ترم تحصيلی و جنسيت و وضعيت تأهل و محل زندگی ارتباط نداشت. نتيجه‌گيری: افرادی که دارای عزت نفس بالاتر بودند، نسبت به افراد دارای عزت نفس پايين، از وضعيت تحصيلی مطلوب‌تری برخوردارند. بنابراين، احتمالاً می‌توان برای پيشبرد وضعيت تحصيلی می‌توان از روش‌های تقويت عزت نفس بهره برد. Introduction: Identifying factors which lead to academic achievement and impede academic failure, is of special importance. Some studies suggest that there is a direct relationship between self-esteem and educa-tional achievement however some experts doubt this direct relationship. This study was done to determine the correlation between academic achievement and self-esteem in rehabilitation students in Tehran Univer-sity of Social Welfare & Rehabilitation. Methods: This research was a correlational study in which all bachelor rehabilitation students studying in the fields of occupational therapy, physiotherapy, or speech therapy in Tehran University of Social Welfare & Rehabilitation (n=88) were included. Students’ self-esteem was measured using Cooper Smith inventory containing 58 items and its relationship with students’ final scores was assessed. Results: Pearson correlation coefficient revealed a significant relationship between rehabilitation students’ self-esteem and their educational status (r= 0.36), but academic achievement had no relationship with the educational field, semester, gender, marital status, and living place. Conclusion: Students with higher self-esteem had a better educational status compared with those who had lower self-esteem. Thus, it may be possible to promote educational status by improving self-esteem through appropriate methods. عزت نفس، پيشرفت تحصيلی، دانشجو Self-esteem, Academic achievement, Student 137 142 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-278&slc_lang=fa&sid=fa Mohammad Ali Hosseini محمدعلی حسينی mahmaimy@uswr.ac.ir 7000319475328460017271 Yes )، مرکز مطالعات وتوسعه آموزش پزشکی، دانشگاه علوم بهزيستی و توانبخشی، بلوار دانشجو، ميدان اوين، تهران Mahmoud Dejkam محمود دژکام Psyir@yahoo.com 7000319475328460017272 No Jila Mirlashari ژيلا ميرلاشاری jmirlashari@yahoo.com 7000319475328460017273 No

fa فرهنگ کلاسی از ديدگاه دانشجويان دانشگاه علوم پزشکی سمنان مقاله کوتاه Short article مقدمه: شناخت ادراکات و احساسات دانشجويان نسبت به فرهنگ و روابط اعضای کلاس برای برنامه‌ريزی، و ايجاد تغييرات مثبت، حائز اهميت است. اين تحقيق با هدف تعيين ديدگاه دانشجويان در مورد فرهنگ کلاسی موجود در دانشگاه علوم پزشکی سمنان انجام گرديد. روش‌ها: طی يک مطالعه توصيفی، ديدگاه 269 نفر از دانشجويان سال آخر مورد بررسی قرار گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه فرهنگ کلاسی استفان رابينز (Stephen P Robins)، شامل 8 سؤال در مورد فرهنگ کلاسی و با مقياس ليکرت 5 نقطه‌ای بود. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS پردازش و از توزيع فراوانی، ميانگين و انحراف معيار، و برای تعيين ارتباط بين متغيرها، از آزمون‌های مجذور کای استفاده گرديد. نتايج: اکثر دانشجويان (6/63 درصد) به فرهنگ کلاسی دانشگاه امتياز بينابينی (29-20) دادند. پنجاه و يک درصد دانشجويان پزشکی فرهنگ کلاسی را باز با امتياز 30 و بالاتر، و بيشتر دانشجويان کاردانی و کارشناسی فرهنگ کلاسی را بينابينی دانستند. دانشجويان برخورد همکلاسی‌ها و اساتيد را دوستانه و حمايتی ندانسته و بيان داشتند که اساتيد انتظاراتشان را به روشنی بيان نکرده، آنها را به چالش و سؤال کردن و يادگيری تشويق نمی‌نمايند. ارتباط معنی‌دار بين فرهنگ کلاسی و دانشکده و مقطع تحصيلی مشاهده گرديد. نتيجه‌گيری: از نظر اکثر دانشجويان کارشناسی ارشد و پزشکی عمومی، فرهنگ کلاسی دانشگاه، باز، گرم و حمايتی، و در مورد ساير رشته‌ها بيانگر فرهنگ بينابينی بود. تعامل و ارتباط بيشتر اساتيد با دانشجويان و بکارگيری روش‌های دانشجو- محور پيشنهاد می‌شود که می‌تواند منجر به برقراری ارتباط بيشتر بين استاد و دانشجو و دانشجويان با يکديگر و ايجاد فرهنگ باز و صميمی گردد. Introduction: Recognizing students' conceptions and feelings towards class culture and revealing class members' relationship are important for planning and making positive changes. This study was done to determine students’ views toward the class culture in Semnan University of Medical Sciences. Methods: In this descriptive study, 269 university senior students were investigated. The questionnaire of class culture (Stephen Robins) was used to gather the data. It included demographic information questions and also 8 questions about different aspects of class culture using 5 point Likert scale. Data was analyzed by SPSS software. For data analysis, frequency distribution, mean and standard deviation were used. Chi-square test was applied for determining the relationship between the variables. Results: Most of the students (63.6%) gave a score between 20 to 29 to the current class culture. Fifty one percent of medical students recognized class culture open with the score of 30 and higher. Most associate and bachelor students gave a score of 20-29 (border line) to the current class culture. The students believed that their classmates and teachers were not friendly and supportive. They mentioned that the teachers did not state their expectations clearly and did not foster a challenging learning atmosphere to encourage students for making questions. No significant relationship was observed between class culture, school and level of study. Conclusion: Most MS and medical students believed university class culture was open, warm and supportive. Concerning other majors, a border line culture was identified. More interactions between faculty members and students and using student-centered methods are recommended which can lead to more relationship between faculty members and students as well as between students themselves, and also can establish a friendly open culture in the class. فرهنگ کلاسی، دانشجو، ديدگاه Class culture, Student, Viewpoint 143 148 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-279&slc_lang=fa&sid=fa Masoumeh Saberian معصومه صابريان saberian_ma@yahoo.com 7000319475328460017279 Yes مرکز مطالعات توسعه آموزش پزشکی، معاونت آموزشی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، بلوار بسيج، سمنان Saeed Hajiaghajani سعيد حاجی آقاجانی sa_haji@yahoo.com 7000319475328460017280 No Parvin Ghafari پروين غفاری parvinghafari2@yahoo.com 7000319475328460017281 No Raheb Ghorbani راهب قربانی r_ghorbani@sem-ums.ac.ir 7000319475328460017282 No

fa عوامل مؤثر بر برقراری ارتباط بين دانشجو و استاد از ديدگاه دانشجويان دانشگاه علوم پزشکی اراک مقاله کوتاه Short article مقدمه: عوامل مؤثر در برقراری ارتباط استاد و دانشجو برای بهبود فرايند آموزش، اهميت بالايی دارد. برای شناخت اين عوامل، پژوهشی با هدف تعيين عوامل مؤثر در برقراری ارتباط بين دانشجو و استاد از ديدگاه دانشجويان دانشگاه علوم پزشکی اراک انجام شد. روش‌ها: در يک مطالعه توصيفی- مقطعی، 162 نفر دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی اراک با روش نمونه‌گيری طبقه‌ای تصادفی در سال تحصيلی 84-1383 انتخاب شدند و پرسشنامه‌ای شامل دو بخش اطلاعات دموگرافيک و23 گويه در مورد عوامل مؤثر در برقراری ارتباط دانشجو با استاد با مقياس رتبه‌ای چهار نقطه‌ای از بسيار مؤثر تا بی‌تأثير به صورت جمع‌اجرا توزيع شد. داده‌ها با روش‌های آماری توصيفی به صورت توزيع فراوانی و ميانگين و انحراف معيار با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزيه و تحليل و مقايسه گروه‌ها با مجذور کای انجام شد. نتايج: به نظر دانشجويان مهم‌ترين عوامل مؤثر در ارتباط دانشجو و استاد، فن بيان و رعايت مهارت‌های تدريس توسط استاد (84 درصد)، سطح علمی استاد (5/81 درصد)، تجربه استاد (5/76 درصد)، اخلاق استاد (5/68 درصد) بود در حالی که بيش از 50 درصد دانشجويان، سن و جنس استاد را در اين ارتباط بی‌تأثير دانستند. نتيجه‌گيری: بعضی ويژگی‌های آموزشی استاد که نمايانگر مهارت‌های تدريس اوست و همچنين بعضی ويژگی‌های اخلاقی و فردی که نشانگر روابط انسانی است از ديدگاه دانشجويان در برقراری ارتباط مؤثر تلقی شده است. ارائه کارگاه‌های آموزشی برای بهبود اين ارتباط توصيه می‌گردد. Introduction: In order to improve the educational process, it is highly important to recognize effective factors in establishing communication between students and faculty member. This study was performed to determine students' points of view concerning such factors. Methods: In this descriptive-cross sectional study, 162 students from Arak Medical University were selected through stratified sampling method in 2004-2005. A questionnaire consisting of two parts demographic data and 23 questions related to the assessment of effective factors in establishing communication between students and faculty was used. The scale of the questionnaire was a four point scale ranging from "very effective" to "having no effect". Data was analyzed by SPSS software using frequency distribution, mean and standard deviation. The groups' comparison was made by chi2. Results: The most effective factors in establishing communication, according to students’ views, respectively were faculty member's rhetoric and teaching skills (%84), his knowledge (%81.5), his experience (%76.5), and his moral behavior (%68.5), while more than %50 of students indicated that faculty member’s age and sex, had no effect in this communication. Conclusion: Some educational features of faculty member which reflect his teaching skills and proficiency, and some of his personal and behavioral characteristics revealing his social communication, are effective in establishing communication. It is highly recommended to conduct workshops for improving this communica-tion. برقراری ارتباط، استاد، دانشجو، ديدگاه Establishing communication, Faculty member, Student, Medical Sciences 149 154 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-280&slc_lang=fa&sid=fa Ahmad Ghadami احمد قدمی ghadami@nm.mui.ac.ir 7000319475328460017274 Yes گروه داخلی- جراحی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامايی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خيابان هزارجريب، اصفهان Bahman Salehi بهمن صالحی basalehi@yahoo.com 7000319475328460017275 No Shokooh Sajadi شکوه سجادی sajadi673@yahoo.com 7000319475328460017276 No Homayoon Naji همايون ناجی naji@nm.mui.ac.ir 7000319475328460017277 No

fa قصه‌گويی، روشی مؤثر در آموزش مفاهيم پيچيده علم پزشکی مقاله کوتاه Short article مقدمه: قصه‌گويی يکی از روش‌های آموزشی است که می‌تواند بدون اينکه سن مخاطب، موضوع آموزشی يا سطح يادگيری کاربرد آنها را محدود سازد، بکار رود. هدف اين مطالعه مقايسه تأثير قصه‌گويی و سخنرانی در انتقال مفاهيم پيچيده علم پزشکی بود. روش‌ها: مطالعه‌ نيمه تجربی به صورت دو گروهی پس از آموزش در سال 1384 در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد. دو گروه 43 نفری از دانشجويان پزشکی در مقطع کارآموزی بالينی که مشغول گذراندن بخش پوست بودند، انتخاب شدند و به هر گروه سه مفهوم يکسان از علم پزشکی با روش‌های قصه‌گويی يا سخنرانی ساده آموزش داده شد. سپس از هر دو گروه آزمون به عمل آمد و نتايج کسب شده با آزمون آماری t مستقل در نرم‌افزار SPSS مورد مقايسه قرار گرفت. نتايج: ميانگين نمره کل کسب شده در گروه آموزش ديده با روش سخنرانی ساده 36/4±94/8 و در گروه آموزش ديده با روش قصه گويی 47/3±84/14 از نمره کل 20 و تفاوت بين دو گروه از نظر آماری معنی‌دار بود. نتيجه‌گيری: اثر قصه‌گويی در افزايش دانش دانشجويان دوره بالينی بيشتر از سخنرانی معمولی بود. بنابراين، توصيه می‌شود از اين روش برای آموزش بيماری‌های نادر و ژنتيک استفاده شود. Introduction: Storytelling is one of the educational methods which can be employed without considering the learners' age, educational subject or learning level. The purpose of this study was to compare the effect of storytelling and lecture methods in transferring the complicated concepts of medicine. Methods: A quasi-experimental study was carried out as two-groups, post-test only in Isfahan University of Medical Sciences in 2005. Two groups, each including 46 medical students in clinical clerkship of dermato-logy ward were selected and three similar concepts in medicine were taught to both through storytelling or lecture methods. Then the two groups took post-test and the achieved results were compared using t-test by SPSS software. Results: The mean of the total scores achieved by the lecture group was 8.94±4.36 and by storytelling group was 14.84±3.47 out of the total score 20. The difference between the two groups was statistically significant. Conclusion: The impact of storytelling method in enhancing medical students' knowledge was significantly more than simple lecturing method. Therefore it is highly recommended to use this method for teaching rare and genetic diseases. آموزش پزشکی، قصه گويی، سخنرانی، آموزش مفاهيم Medical education, Storytelling, Lecture, Teaching concepts 155 160 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-281&slc_lang=fa&sid=fa Anahita Vali آناهيتا والی vali@med.mui.ac.ir 7000319475328460017278 Yes گروه پوست دفتر گروه‌های آموزشی، بيمارستان الزهرا (س)، بلوار صفه، اصفهان

fa ديدگاه پزشکان عمومی در مورد وضعيت و انگيزه‌های شرکت‌کنندگان در برنامه‌های بازآموزی و چگونگی اجرای آن مقاله کوتاه Short article مقدمه: آگاهی از ديدگاه مخاطبين برنامه‌های آموزش مداوم در مورد جنبه‌های مختلف اين برنامه اهميت ويژه‌ای دارد. هدف از انجام اين مطالعه، تعيين وضعيت اجرای برنامه‌های آموزش مداوم از ديدگاه پزشکان عمومی و انگيزه آنها از شرکت در آن بود. روش‌ها: در اين مطالعه توصيفی- مقطعی، جامعه مورد مطالعه، پزشکان عمومی شرکت‌کننده در برنامه‌های آموزش مداوم دانشگاه علوم پزشکی مازندران از مهر تا اسفند 1383 بودند که از بين آنها تعداد 150 نفر با روش نمونه‌گيری تصادفی انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه‌ای خودايفا شامل فهرستی از ويژگی‌های برنامه‌های آموزش مداوم، وضعيت مطلوب و انگيزه آنان از شرکت در چنين برنامه‌هايی بود. تجزيه و تحليل و مقايسه‌ها با آزمون مجذور کای در نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتايج: انگيزه اصلی از شرکت در برنامه‌های بازآموزی در 60 درصد افراد، کسب امتياز و در 28 درصد آنها تحکيم اطلاعات قبلی و کسب اطلاعات جديد بود. از نظر 5/56 درصد برنامه‌ها بهتر است در چند روز متوالی برگزار شود، ميانگين تعداد روزهای مطلوب 93/0±3/2 روز بوده و 64 درصد افراد سه روز آخر هفته را برای برگزاری برنامه مناسب می‌دانستند. هشتاد و نه درصد آنها نيازسنجی از پزشکان عمومی را برای انتخاب عناوين مناسب می‌دانستند، و 58 درصد ترکيبی از روش مکاتبه‌ای و حضوری را روش آموزش مطلوب می‌دانستند. چهارده درصد افراد وضعيت برنامه‌ها را ضعيف، 66 درصد متوسط و 20 درصد خوب ارزيابی کردند. شصت درصد رشته داخلی را بيشترين نياز دانسته و 5/56 درصد خواستار برگزاری کارگاه احيای قلبی- تنفسی بودند. نتيجه‌گيری: اکثر پزشکان عمومی با انگيزه‌های غير علمی در برنامه‌های آموزش مداوم شرکت می‌کنند و وضعيت مورد انتظال آنها در برخی موارد با وضع موجود تفاوت دارد. برنامه‌ريزی آموزش مداوم بر اساس نيازها و شرايط پزشکان شرکت‌کننده در اين برنامه‌ها، می‌تواند منجر به افزايش انگيزه و بهره‌وری اين برنامه‌ها شود. Introduction: Acquainting the viewpoints of Continuing Medical Education (CME) programs’ participants concerning different aspects of these programs is of special importance. The aim of this study was to determine the status of CME programs' implementation from general physicians’ viewpoints and their motivation for participating in these programs. Methods: In this descriptive cross-sectional study, 150 general physicians were randomly selected among CME programs' participants in Mazandaran University of Medical Sciences from October 2004 to March 2005. The data gathering tool was a self-administered questionnaire including a list of items regarding CME programs' features, their optimum status and the participants' motivations. The analysis and comparisons were made using chi2 by SPSS software. Results: The main motivation for participating in CME programs was achieving points in 60% of respondents and in 28% of them, was restoring the previous knowledge and acquiring new information. Fifty six and a half percent believed that it was better to hold the programs in successive days, and the mean of the number of favorable days was 2.3±0.93 days. Sixty four percent identified the last three days of the week as the most suitable days for holding these programs. Eighty nine percent of them, described general physicians' needs assessment as a suitable means for selecting the topics, and 58% stated a combination of correspondence and attendance methods as an appropriate educational method. The programs' levels were evaluated poor by 14%, average by 66%, and satisfactory by 20%. Internal medicine was identified as the most important need by 60% and 56.5% requested Cardio-pulmonary Resuscitation workshop. Conclusion: Most general physicians participated in CME programs with non-scientific motivations and the programs' level in some cases was not according to their expectations. Planning CME programs based on general physicians’ needs and situations may lead to enhancing their motivations and promoting these programs. آموزش مداوم، پزشکان عمومی، انگيزه، برنامه بازآموزی Continuous Medical Education, General physicians, Motivation, Retraining program 161 167 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-282&slc_lang=fa&sid=fa Kurosh Vahidshahi کورش وحيدشاهی kvahidshahi@yahoo.com 7000319475328460017283 No Mitra Mahmoudi ميترا محمودی maz_edc@yahoo.com 7000319475328460017284 Yes مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، ستاد مرکزی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، بلوار ولی‌عصر، ساری Leila Shahbaznezhad ليلا شهبازنژاد leilashahbaznezhad@yahoo.com 7000319475328460017285 No Vajihe Ghafari Saravi وجيهه غفاری ساروی vghaffari@yahoo.com 7000319475328460017286 No

fa مقايسه برنامه‌های آموزش مداوم مدون 25 امتيازی و 5 امتيازی از ديدگاه پزشکان عمومی در استان گلستان مقاله کوتاه Short article مقدمه: از سال 1383 برنامه‌های مدون 25 امتيازی تبديل به برنامه‌های مدون پنچ امتيازی گرديد و اجرا شد. هدف از اين تحقيق، مقايسه برنامه‌های آموزش مداوم 25 امتيازی و 5 امتيازی در زمينه‌های موفقيت، متناسب بودن با نيازهای شغلی و رضايت‌مندی شرکت‌کنندگان بود. روش‌ها: اين مطالعه توصيفی- مقطعی در مورد چهار برنامه مدون 25 امتيازی سال 1382 و چهار برنامه مدون 5 امتيازی سال 1383 در استان گلستان انجام گرفت. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه وزارت بهداشت برای ارزيابی برنامه‌های آموزش مداوم بود که حين اجرای برنامه‌های آموزش مداوم در بين شرکت‌کنندگان توزيع و در پايان برنامه‌ها جمع‌آوری شد. سؤالات در سه قسمت موفقيت برنامه‌ها در تحکيم اطلاعات قبلی و ارائه مطالب جديد علمی، متناسب بودن محتوای برنامه‌ها با نيازهای شغلی و ميزان رضايت شرکت‌کنندگان از برنامه‌های مدون آموزش مداوم تنظيم گرديده بود. حجم نمونه برای برنامه‌های مدون سه روزه 121نفر و برنامه‌های مدون يک روزه 64 نفر بود. اطلاعات جمع‌آوری شده با نرم‌افزار SPSS و آزمون آماری من- ويتنی تحليل شد. نتايج: هفتاد و شش و نه دهم درصد شرکت‌کنندگان، برنامه‌های مدون يکروزه را موفق ارزيابی کردند در حالی که اين رقم در برنامه‌های مدون سه روزه، 6/59 درصد بود. هفتاد و پنج و نه دهم درصد، برنامه‌های مدون يک‌روزه را متناسب با نيازهای شغلی خود دانستند در صورتی که در خصوص برنامه‌های مدون سه روزه، 4/57 درصد آن را مناسب ارزيابی کردند. همچنين 7/79 درصد شرکت‌کنندگان از برنامه‌های مدون يک روزه و 2/66 درصد از برنامه سه روزه رضايت داشتند که اختلاف آماری معنی‌داری بين ميزان موفقيت، تناسب و رضايت در برنامه‌های مدون يک روزه و سه روزه وجود داشت. نتيجه‌گيری: عملکرد برنامه‌های مدون پنج امتيازی بهتر از 25 امتيازی بود که به نظر می‌رسد علت اصلی آن تخصصی‌تر بودن، زمان کوتاه و نيز تنوع برنامه‌ها باشد. پيشنهاد می‌گردد که برنامه‌ريزان و متوليان برنامه‌های آموزش مداوم با بهره‌گيری از منابع علمی جديد برای تقويت و تنوع هر چه بيشتر برنامه‌های يکروزه گام بردارند. Introduction: Since the year 2004, structured Continuing Medical Education (CME) programs with 25 credit points were each divided into five programs of 5 credit points which were shorter in duration. The aim of this study was to conduct a comparative study on the two programs, in terms of program success, relevance to professional needs, and participants’ satisfaction. Methods: This descriptive study was carried out on four programs with 25 credit points during the year 2003 and four programs with 5 credit points during the year 2004 in Golestan province. The tool used for this research was a questionnaire designed by the ministry of health for the evaluation of CME programs which were completed by the participants at the end of each session. The questions were arranged in three sections: the success of the programs in strengthening the previous information and presenting new scientific topics, the relevance of programs content with participant’s professional needs, and their satisfaction with the programs. The sample size for the three-day programs (25 credits) was 121 persons and for one-day programs (5 credits) was 64. Data analysis (descriptive analysis and Mann-Whitney test) was done using SPSS software. Results: One-day programs were considered as successful according to 76.9% of the participants, while 59.6% of participants rated the three-day programs as successful. Seventy five and nine percent of participants of one-day and 57.4% of three-day programs considered the contents relevant to their profes-sional needs. Seventy nine and seven percent of participants, in one-day and 66.2% in three-day programs were satisfied with the programs. There was a statistically significant difference between the success, relevance, and the satisfaction between one-day and three-day programs. Conclusion: The results of this research indicate that as a whole the success rate of 5-point CME programs was better than 25-point ones. This could be attributed to their better focus on subjects, shorter duration, and more diversity in topics. Therefore it is suggested that CME organizers, focus their efforts to increase the diversity and quantity of one-day CME programs for general physicians by using new scientific resources. آموزش مداوم، پزشکان عمومی، برنامه‌، ديدگاه Continuing Medical Education, General physician, Program, Viewpoint 169 174 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-283&slc_lang=fa&sid=fa Mohammad Reza Yousefi محمدرضا يوسفی mryousefi@yahoo.com 7000319475328460017287 Yes گروه آموزش مداوم، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گلستان، اول جاده شصت کلاته، گرگان Mohammad Reza Rabie محمدرضا ربيعی Rabie1354@yahoo.com 7000319475328460017288 No

fa آموزش آشنايی با بانک ژنی مرکز ملی اطلاعات بيوتکنولوژی: فرايند ثبت و پذيرش سکوانس ژن‌ها نامه علمی Short Communication حوزه‌ای جديد از دانش بشری که عرصه اجتماع زيست‌شناسی مولکولی، علوم رايانه‌ای و تکنولوژی اطلاعاتی می‌باشد، بيوانفورماتيک نام گرفته است و پايگاه‌های ثبت و پذيرش، نگه‌داری، پردازش و عرضه خام و يا پردازش شده سکوانس‌های مولکول‌های حياتی، يعنی بانک‌های ژنی، در واقع پايگاه‌های علمی هستند که محصول علمی برای يک کاسه نمودن يافته‌های علمی و پژوهشی در زمينه زيست‌شناسی مولکولی، و ايجاد تسهيلات برای دسترسی جوامع علمی و گروه‌های تخصصی به سکوانس‌های مولکول‌های حياتی به صورت همسان شده، می‌باشند(1تا6). اطلاعات مربوط به سکوانس‌های مولکول‌های حياتی شناسايی و ثبت شده در مراکز اطلاعات بيوانفورماتيکی مانند NCBI (National Center for Biotechnology Information) به آدرس http://www.ncbi.nlm.nih.gov و EBI (European Bioinformatic Institute) به آدرس http://www.ebi.ac.uk و EXPASY (Swiss Institute of Bioinformatic) به آدرس http://www.expasy.org و DDBJ (DNA Database of Japan) به آدرس http://www.ddbj.nig.ac.jp با الگويی ويژه، پذيرش و نگه‌داری شده و در اختيار پژوهشگران قرار می‌گيرد. اين مراکز اطلاعاتی هر سال نسبت به نوسازی سيستم و اطلاعات خود اقدام می‌نمايند(2،1و7تا14). NCBI در چهارم نوامبر 1988 در ايالات متحده امريکا، با درک اهميت روش‌های رايانه‌ای پردازش اطلاعات پزشکی و حياتی، به عنوان بخشی از کتابخانه ملی پزشکی (National Library of Medicine-NLM) در مجموعه تشکيلات انستيتو ملی بهداشت (National Institute of Health-NIH) ايالات متحده امريکا تأسيس گرديد و هم اکنون با فاصله زيادی از ديگر مراکز مشابه، گسترده‌ترين مرکز اطلاعات پزشکی و بيولوژی مولکولی در دنيا محسوب می‌شود(7تا10). در ايران، در سال 1378 شمسی، انستيتو بيوشيمی و بيوفيزيک (IBB) دانشگاه تهران، يک مرکز اطلاعات بيوانفورماتيکی تحت عنوان مرکز بيوانفورماتيک ايران (Iran's Bioinformatic Center-IBC) به آدرس http://www.ibc.ut.ac.ir تأسيس نموده است که دربردارنده تسهيلات و امکاناتی در مورد سکوانس‌های پروتئينی و نوکلئوتيدی با اتصال به مراکز بيوانفورماتيکی متعددی است(١). هر يک از مراکز اطلاعات بيوانفورماتيکی، معمولاً با اتصال به ساير مراکز اطلاعات بيوانفورماتيکی، به صورت يک شبکه بسيار گسترده، امکان دسترسی پژوهشگر وارد شده به يک مرکز را به اطلاعات مراکز اطلاعات بيوانفورماتيکی ديگر فراهم می‌کند(1تا3). هدف از اين نوشتار، آموزش و آشنايی با فرايند ثبت و پذيرش سکوانس‌های ژن‌ها در بانک ژنی NCBI است. توالی مولکول‌های تشکيل‌دهنده ژن‌های آنزيم‌های فسفوليپاز D1 و B1، B2، B3 در هسته سلول‌های قارچ کپکی بيماريزا به نام آسپرژيلوس فوميگاتوس با استفاده از روش‌های مختلف مولکولار بيولوژی و مهندسی ژنتيک برای اولين بار در سطح جهانی شناسايی شدند. اين اطلاعات با هدف دسترسی ساير پژوهشگران به اين يافته‌ها، به بانک ژنی NCBI با استفاده از تسهيلات موجود در سايت NCBI معرفی شدند. برای معرفی اوليه هر سکوانس به بانک ژنی NCBI، از بخش ويژه موجود در سايت اين مرکز با عنوان Submitting Sequence Data to GenBank به آدرس http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Genbank/index.html استفاده می‌شود(7تا10). مسير BankIt برای معرفی اوليه سکوانس‌های نوکلئوتيدی انتخاب گرديد. اين مسير با عنوان For quick and simple submissions مشخص شده، امکانات متفاوتی برای معرفی و ثبت سکوانس‌های بيولوژيکی به صورت الکترونيکی با عنوانBankIt: GenBank Submissions by WWW همراه با راهنمايی‌های اساسی برای معرفی سکوانس در اختيار کاربر قرار می‌گيرد که با عنوان GenBank Direct Submission Options مشخص شده است. برای توجيه بهتر کاربر نيز مثالی با عنوان annotation examples and descriptions نيز وجود دارد. اولين مرحله عملی برای معرفی و ثبت سکوانس مورد نظر به بانک ژنی NCBI در اين قسمت با وارد کردن طول سکوانس به قسمتی مشخص شده به صورت: To prepare a New GenBank submission, enter the size in nucleotides of your contiguous sequence here and press شروع می‌شود. با فشار دادن تکمه فعال در اين قسمت، به صفحه ديگری وارد می‌شويم که مجدداً دارای عنوان BankIt: GenBank Submissions by WWW بوده و در آن يک شماره اوليه ثبت سکوانس معرفی شده به بانک ژنی NCBI به عنوان شماره مرجع به کاربر داده می‌شود. اين صفحه دارای بخش‌هايی متعدد برای ادامه مراحل بعدی ثبت سکوانس است. در مرحله اول، مشخصات فردی و آدرس فرد معرفی‌کننده سکوانس به بانک ژنی در قسمتی با عنوان Multiple Submissions Information و زير مجموعه Reference Information خواسته می‌شود و سپس نظر فرد معرفی‌کننده سکوانس برای تاريخ انتشار و معرفی سکوانس در پايان مراحل پردازش علمی و پذيرش سکوانس، با الگوی: Release Information When may we release your sequence record? Immediately After Processing Release Date : درخواست می‌گردد. ارائه اطلاعات علمی مربوط به آدرس آکادميک مؤلفين (معرفی‌کنندگان) اطلاعات، تعلق ژن به نوعی مشخص از موجودات زنده، دستکاری و يا عدم دستکاری ژنتيکی موجود زنده، منبع ژن و... درخواست‌های بعدی بانک ژنی است. سپس بايد توالی کامل ژن همراه با اطلاعات مربوط به خود ژن در پنجره موجود در صفحه وارد گردد. در آخرين قسمت از اين صفحه، امکان درج هر گونه اطلاعات اضافی و اختياری مورد نظر معرفی-‌کنندگان سکوانس فراهم شده است. با انجام مراحل پيش‌گفت، ثبت اوليه سکوانس در بانک ژنی NCBI خاتمه يافته و با کليک بر روی تکمه فعال موجود در صفحه با عنوان Validate the submission and correct other errors، پيامی به صورت اتوماتيک از طرف بانک ژنی NCBI برای معرفی‌کننده سکوانس با محتوای دريافت و پذيرش اوليه فرستاده می‌شود و متعاقب آن گردش مکاتبات الکترونيکی به صورت تعامل علمی بين دو طرف در مورد موضوعات مربوط به سکوانس بطور متقابل تا حصول توافق طرفينی ادامه می‌يابد که در مواردی تا مدت قابل توجهی استمرار دارد. در ايام نزديک به قرارگيری نهايی سکوانس بيولوژيکی در پايگاه بانک ژنی NCBI برای دسترسی عمومی، مجدداً از طرف بانک ژنی نظر معرفی‌کنندگان ژن در مورد متن آماده شده و ايرادات احتمالی آن پرسيده می‌شود. متعاقب پذيرش نهايی سکوانس‌های نوکلئوتيدی معرفی شده و ثبت آنها به مشخصات توافق شده در بانک ژنی NCBI، اين سکوانس‌ها به صورت قابل دسترس در سايت NCBI قرار گرفتند که با کليد واژه‌های مناسبی نظير عنوان ژن‌ها و نام مؤلفين و ثبت‌کنندگان، سکوانس‌های مربوطه در اين سايت، قابل جستجو می‌باشند. بايد توجه کرد که برای دسترسی به سکوانس نوکلئوتيدی ژن‌های ثبت شده، در صورت استفاده از پايگاه اطلاعاتی PubMed به آدرس http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi، بايد گزينه Nucleotide را انتخاب نموده و سپس با درج کليد واژه‌های مناسب، ژن‌های مورد نظر را جستجو کرد. اين سکوانس‌ها همچنين از طريق سايت‌های ساير بانک‌های ژنی هم به آسانی قابل دسترسی است. ماهيت اطلاعات موجود در سکوانس‌های مولکول‌های حياتی، بهره‌گيری کامل از اطلاعات موجود در اين سکوانس‌ها را در صورت انتشار و طبع سنتی آنها مقدور نمی سازد، مضافاً اينکه اطلاعات خام موجود در اين سکوانس‌ها نيز همه قابليت های اطلاعاتی و حياتی اين مولکول‌ها را نشان نمی‌دهد. پردازش بيوانفورماتيکی اين اطلاعات، جزئيات بسيار زيادی را در اختيار پژوهشگران قرار می‌دهد که استنباط اين اطلاعات ثانويه از متن سکوانس‌های اوليه به سادگی مقدور نيست. نرم‌افزارهای متعدد تعبيه شده و دارای قابليت‌های متفاوت در سايت‌های بيوانفورماتيکی اين امکان را برای پژوهشگران زمينه‌های مختلف علوم حياتی و پزشکی فراهم می‌آورد که نه فقط همه قابليت‌های اطلاعات حياتی اين سکوانس‌ها را به دست بياورند، بلکه حتی با مقايسه تشابهات و تفاوت‌های يک و يا چند ژن با ژن‌های ديگر، به جستجو در عرصه‌هايی از روابط حياتی بپردازند که جز در سايه وجود بانک‌های ژنی، نمی‌توان به چنين عرصه‌هايی وارد شد(9تا12). علاوه بر اين، در اين صفحات، اطلاعاتی ديگر به صورت فعال وجود دارند که با انتخاب اين اطلاعات، می‌توان به طور اتوماتيک به شبکه‌ها، پايگاه‌ها، مقالات، و مراجع علمی حاوی اطلاعات وسيع جنبی مربوط به موضوع محوری متصل شد. همچنين وجود بانک‌های ژنی ويژه برای اطلاعات بيولوژيکی خاص، مثل بانک ژنی باکتری‌های بيماريزا(10)، طبقه‌بندی باکتری‌ها(11)، شناسايی ژن‌های ويروس‌های حيوانی(12)، ژن‌های موش آزمايشگاهی(13)، جستجوی سکوانس ژنوم انسان(۵) و حتی تفاوت‌های ژنتيکی بين افراد يک جامعه(14) امکان دسترسی به اطلاعاتی وسيع با سرعتی فوق‌العاده را فراهم می‌آورد. منابع 1. Goliaei B. Bioinformatics (Computer application in molecular biology) IBB Uni of Tehran Press. 2003. 2. Berman HM, Westbrook J, Feng Z, Iype L, Schneider B, Zardecki C. The nucleic acid database. Methods Biochem Anal 2003 44: 199-216. 3. Philippi S. Light-weight integration of molecular biological databases. Bioinformatics 2004 Jan 1 20(1): 51-7. 4. Benson DA, Karsch-Mizrachi I, Lipman DJ, Ostell J, Rapp BA, Wheeler DL. Gen Bank. Nucleic Acids Res 2002 Jan 1 30(1): 17-20. 5. Hirakawa M. HOWDY: an integrated database system for human genome research. Nucleic Acids Res 2002 Jan 1 30(1): 152-7. 6. Chim SS, Tsui SK, Chan KC, Au TC, Hung EC, Tong YK, et al. Genomic characterisation of the severe acute respiratory syndrome coronavirus of Amoy Gardens outbreak in Hong Kong. Lancet 2003 Nov 29 362(9398): 1807-8. 7. Wheeler DL, Church DM, Lash AE, Leipe DD, Madden TL, Pontius JU, et al. Database resources of the National Center for Biotechnology Information. Nucleic Acids Res 2001 Jan 1 29(1): 11-6. 8. Wheeler DL, Church DM, Lash AE, Leipe DD, Madden TL, Pontius JU, et al. Database resources of the National Center for Biotechnology Information: 2002 update. Nucleic Acids Res 2002 Jan 1 30(1): 13-6. 9. Wheeler DL, Church DM, Edgar R, Federhen S, Helmberg W, Madden TL, et al. Database resources of the National Center for Biotechnology Information: update. Nucleic Acids Res 2004 Jan 1 32(Database issue): D35-40. 10. Harmsen D, Rothganger J, Frosch M, Albert J. RIDOM: Ribosomal Differentiation of Medical Micro-organisms Database. Nucleic Acids Res 2002 Jan 1 30(1): 416-7. 11. Watanabe K, Nelson J, Harayama S, Kasai H. ICB database: the gyrB database for identification and classification of bacteria. Nucleic Acids Res 2001 Jan 1 29(1): 344-5. 12. Alba MM, Lee D, Pearl FM, Shepherd AJ, Martin N, Orengo CA, et al. VIDA: a virus database system for the organization of animal virus genome open reading frames. Nucleic Acids Res 2001 Jan 1 29(1): 133-6. 13. Divina P, Forejt J. The Mouse SAGE Site: database of public mouse SAGE libraries. Nucleic Acids Res 2004 Jan 1 32(Database issue): D482-3. 14. Hirakawa M, Tanaka T, Hashimoto Y, Kuroda M, Takagi T, Nakamura Y. JSNP: a database of common gene variations in the Japanese population. Nucleic Acids Res 2002 Jan 1 30(1): 158-62. 175 178 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-284&slc_lang=fa&sid=fa Abdolhassan Kazemi عبدالحسن کاظمی hassan5628@yahoo.com 7000319475328460017293 Yes ) مرکز تحقيقات بيوتکنولوژی، مرکز تحقيقات اندوکرين و بيماری‌های متابوليک، مرکز تحقيقات بيماری‌های عفونی و گرمسيری، NPMC و مرکز تحقيقات انکول Abbasali Jafari عباس‌علی جعفری 7000319475328460017294 No Amin Moخsavi Ayatollahi امين موسوی آيت‌اللهی 7000319475328460017295 No

fa معرفی پايگاه جديد مجله ايرانی آموزش در علوم پزشکی ساير موارد other پايگاه جديد مجله ايرانی آموزش در علوم پزشکی با هدف فراهم نمودن امکان ارسال مقالات به صورت الکترونيک و همچنين در دسترس قرار دادن مقالات مجله به صورت برخط راه‌اندازی شد. اين پايگاه در آدرس اينترنتی http://ijme.ir برای عموم در دسترس است. با راه‌اندازی اين پايگاه، قابليت‌هايی در دسترس خوانندگان، نويسندگان و دست‌اندرکاران مجله قرار گرفته است که در اينجا بطور مختصر به آنها اشاره می‌گردد. اين قابليت‌ها عبارتند از: • قابليت دريافت مقاله از نويسندگان به صورت الکترونيک؛ • ثبت خودکار تمام رويدادهای مربوط به مقالات و ايجاد پرونده الکترونيک برای هر مقاله؛ • قابليت ارسال خودکار پرونده الکترونيک هر مقاله برای نويسندگان؛ • قابليت رهگيری وضعيت مقاله توسط کاربران (Tracking)؛ • قابليت داوری مقالات به صورت الکترونيک؛ • قابليت طراحی فرم‌های داوری خاص؛ • قابليت ارسال نامه برای نويسندگان و داوران به صورت خودکار؛ • قابليت تنظيم انواع متون، از قبيل متن نامه‌ها؛ • قابليت انتشار برخط شماره‌های جديد مجله با فراگذاری فايل‌های PDF؛ • آرشيوسازی تمام شماره‌های مجله؛ • قابليت نمايش تعداد مراجعه به چکيده و متن کامل مقالات به صورت تفکيکي؛ • ايجاد موتور جستجوی خودکار برای هر شماره مجله. هر کاربر، بدون داشتن نام کاربری و کلمه عبور، می‌تواند از آرشيو مجله و امکان جستجوی شماره‌های مجله استفاده کند. جستجوی مجله به صورت ساده و پيشرفته، در صفحه اصلی پايگاه در دسترس همگان قرار دارد و امکان جستجو به هر دو زبان فارسی و انگليسی فراهم شده است. به منظور ارسال مقاله، ثبت نام در پايگاه و اختصاص نام کاربری و کلمه عبور الزامی است. برای ثبت نام در پايگاه، کافی است که به منوی «ثبت نام و اشتراک» که در ستون سمت راست صفحه اصلی قرار دارد مراجعه کنيد و فرم ثبت نام را تکميل نماييد. بعد از ثبت نام و انتخاب نام کاربری و کلمه عبور، با استفاده از آن، وارد سيستم شده و از قسمت منوی «برای نويسندگان»، فرم ارسال مقاله را انتخاب نموده و مراحل ارسال را قدم به قدم طی کنيد. بعد از فراگذاری مقاله و اعلام تأييد اطلاعات، مقاله را ارسال نماييد. قابل ذکر است که در منوی «برای نويسندگان» در قسمت «راهنمای ارسال مقاله»، اطلاعات لازم برای ارسال مقاله قرار داده شده است که در صورت نياز می‌توانيد به آن مراجعه کنيد. هر نويسنده پس از ارسال مقاله می‌تواند با ورود به سيستم، به صفحه شخصی خود وارد شده و مقالات ارسال کرده را پيگيری، و از آخرين وضعيت آن مطلع شود. قابل ذکر است که امکان ويرايش مقاله و اطلاعات مربوط به آن قبل از ارسال مقاله برای داوری، وجود دارد. در طی فرايند داوری و اصلاح، نويسنده از نظريات داوران مطلع شده و می‌تواند نظرات و پاسخ خود را در صفحه مربوط به هر مقاله وارد کند و با سردبير يا داور مسؤول مقاله در ارتباط باشد. پس از تأييد نهايی، مقاله برای چاپ آماده است و بعد از صفحه‌آرايی همراه ساير مقالات آن شماره در پايگاه قرار خواهد گرفت. از اين به بعد، می‌توانيد مقالات خود را از طريق پايگاه مجله در آدرس http://ijme.ir ارسال نماييد. 179 179 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-2-285&slc_lang=fa&sid=fa Nikoo Yamani نيکو يمانی Yamani@edc.mui.ac.ir 7000319475328460017289 Yes