مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی IJME Medical Sciences http://www.ijme.ir 70 journal70 9359-1608 8892-1735 fa jalali 1384 3 1 gregorian 2005 6 1 5 1 online 1 fulltext

fa ارتقای کيفيت و اعتبار برگزاری آزمونها در جلسات امتحانی نامه به سردبیر Letter to Editor ارزشيابی، به لحاظ ماهيت و پيچيدگی‌های خاص خود، از گسترده‌ترين و جنجالی‌ترين موضوعات آموزشی است و در صورتی که به نحو صحيحی اجرا گردد، می‌توان بر اساس نتايج آن، نقاط قوت و ضعف آموزشی را مشخص نمود و در ايجاد تحول در نظام آموزشی، گام‌های مثبتی برداشت(1). مسأله تقلب در امتحانات به لحاظ شيوع در غالب جوامع، موضوعی نسبتاً عمومی و فراگير است(2و3)، و نتايج پژوهش‌ها حاکی از اين است که تقلب، به عنوان يک مشکل آموزشی، ريشه در تربيت خانوادگی، اجتماعی و برخوردها و مناسبات جوامع دارد، و از گرايشات مذهبی، شخصيت افراد، تمايلات اخلاقی، سن، جنس، ميزان اهميت امتحان، عرف مؤسسه آموزشی و سطح مراقبت از امتحان تأثير می‌پذيرد(4و5). پرداختن به اين مسأله در مؤسسات آموزشی، علاوه بر تأثيری که در بهبود کيفيت ارزشيابی‌ها خواهد داشت، همواره به لحاظ نگرانی از اين موضوع که عادت به تقلب در امتحان، موجب سهل‌انگاری در زندگی و تقلب در کار نيز خواهد شد، حائز اهميت است(6). بديهی است در مقام برخورد با مسأله‌ای که دارای ريشه‌های عميق، ابعاد وسيع، اشکال گوناگون(5و7) و پيامدهای نامطلوب می‌باشد، تنها امر و نهی کردن، نمی‌تواند يک مانع جدی به حساب آيد. هرچند مقابله همه جانبه با بی‌نظمی‌ها در يک مؤسسه آموزشی مقدور نيست، اما در مواردی مانند سطح مراقبت، پيشگيری از امکان وقوع تبادل اطلاعات و نشان دادن حساسيت مؤسسه به اعتبار برگزاری آزمون‌ها، می‌توان مداخلاتی را پيش‌بينی کرد که ضرورتاً به لحاظ چند بعدی بودن موضوع، لازم است همه صاحبان فرايند يا حداقل نمايندگان آنها در اين امر مشارکت نمايند. برای کارآيی بيشتر برنامه‌های آموزشی در مؤسسات، روش‌های اعتبارسنجی برگزاری آزمون‌ها بايد محکم، مؤدبانه، کاملاً شفاف و مستمر صورت گرفته و بدون تبعيض پی‌گيری شود(7). به منظور ارتقای کيفی آزمون‌ها، با استفاده از تجربيات و نظرات دانشگاه‌های مختلف ايران و جهان، و مشارکت اعضای هيأت علمی و کارشناسان دانشکده بهداشت، راه‌کارهای جديدتری را در قالب اقدام پژوهی (Action research) بکار بستيم که هم از نظر هزينه و هم از نظر بازدهی بيشترين کارآيی را داشته باشند. اين اقدامات، به صورت طرح مشکل در شورای مديران گروه و جلب همکاری اعضا و تبادل نظر در مورد راه‌کارهای حل مشکل، تنظيم دستورالعمل اجرايی امتحانات و ابلاغ آن به اساتيد و کارشناسان، تعيين کارشناسان مراقب هر امتحان، چيدن صندلی‌های امتحانات در قالب‌های تعيين شده به شکل تصادفی، حضور و غياب دانشجويان با توجه به محل‌های تعيين شده، حضور الزامی استاد و نظارت او در برگزاری امتحان، تعيين و پيروی از مقررات کنترل و پيشگيری از تبادل اطلاعات شخصی و بين فردی حين امتحان، امکان استفاده از محل برگزاری امتحان در ساعت مقرر با کنترل باز و بسته کردن درها و نظارت مسؤول امتحانات دوره در برگزاری کليه امتحانات اجرا گرديد. اين اقدامات، در نيم‌سال دوم سال تحصيلی 83-82 و نيم‌سال اول 84-83 در دانشکده بهداشت به مورد اجرا گذاشته شد و بر اين اساس مقرر گرديد: افرادی که امتحانات را مراقبت می‌نمايند، صديق بوده و نسبت به کار خود اهتمام داشته باشند، طرح سؤالات توسط اساتيد، چند نوع باشد (سؤالات A، B و ...)، دانشجويان بر اساس طرح‌های مختلف و متفاوت در جلسه امتحان قرار گيرند، تدابير خاصی در بالا بردن کيفيت آزمون‌ها و جلوگيری از تقلب انديشيده شود و از نظرات کليه کارشناسان مراقب در هر ترم قبل از امتحانات استفاده گردد. ضمناً قابل ذکر است که پس از انجام مقدماتی اين طرح در نيم‌سال‌های پيش‌گفت، که با موفقيت قابل توجهی همراه بود، ما به يک سطح عالی از مشارکت، همدلی و اتفاق نظر بين کليه افراد دست‌اندرکار آزمون‌ها برای حل اين مشکل آموزشی نائل شديم. 5 6 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-263&slc_lang=fa&sid=fa Majid Falahati مجيد فلاحتی 7000319475328460016515 Yes Zahra Mohamadzadeh زهرا محمد زاده 7000319475328460016516 No دکتر زهرا محمدزاده (استاد)، گروه آمار و اپيدميولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خيابان هزارجريب اصفهان Mohamadhassan Entezari محمدحسن انتظاری 7000319475328460016517 No

fa تاثير آموزش مهارت ‌های بالينی مورد نياز حين زايمان بر ميزان صلاحيت بالينی دانشجويان رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبريز پژوهشی اصیل Original research article <strong>مقدمه</strong> </ br> بخش آموزش مهارت‌های بالينی، فرصتی را برای دانشجويان فراهم می‌کند تا مهارت‌های بالينی خود را در يک موقعيت آموزشی شبيه‌سازی شده، از طريق تمرين بر روی مانکن‌ها و تجهيزات متصل به آنها، به عنوان بخشی از يک برنامه سازمان‌دهی شده ارتقا دهند. هدف اين مطالعه تعيين تأثير آموزش مهارت‌های بالينی مورد نياز حين زايمان بر ميزان صلاحيت بالينی دانشجويان رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبريز بود.<strong>روش‌ها</strong> </ br> در يک مطالعه نيمه تجربی،‌ با طراحی يک گروهی قبل و بعد از آموزش، از طريق توزيع پرسشنامه پايا و روا بين 50 دانشجوی پزشکی به صورت تصادفی، مهارت مربوط به اداره مراحل مختلف زايمان طبيعی و مهارت بخيه زدن آنها بررسی شد. از مقياس ليکرت برای تعيين سطح صلاحيت بالينی استفاده گرديد و اثربخشی درک شده با روش خودسنجی ارزيابی و از آمار توصيفی و آزمون‌های t زوج، ANOVA و همبستگی پيرسون برای تجزيه و تحليل داده‌ها در نرم‌افزار SPSS استفاده شد.</ br><strong>نتايج</strong> </ br> ميانگين امتياز مجموع مهارت‌های مربوطه به قبل از زايمان از 65/13±14به 72/10± 89 امتياز، مجموع مهارت‌های حين زايمان از 3/13±17/18 به 26/9±95/88، و مجموع مهارت‌های مربوط به مرحله پس از زايمان (بخيه، پانسمان و ...) از 57/16±07/31 به 78/12±17/85 افزايش يافت. ميانگين امتياز مهارت‌های قبل، حين و بعد از زايمان طبيعی قبل و بعد از آموزش اختلاف معنی‌داری داشت.نتيجه‌گيری. تمرين انجام مهارت‌ها در بخش آموزش مهارت‌های بالينی بطور قابل توجهی خوداثربخشی درک شده دانشجويان پزشکی را در انجام مهارت‌های مورد نيازشان را افزايش داد که می‌تواند موجب افزايش مهارت آنها در برخورد با بيماران شود. Introduction. Clinical skills training program provides an opportunity for medical students to improve their clinical skills in a simulated setting which is designed and equipped for learning a number of key skills by practicing on manikins and related equipments. The aim of this study was to determine the effect of clinical skills training program on clinical competencies of medical students in the management of vaginal delivery in Tabriz Medical University. Methods. In this quasi-experimental research with one group, pre- and post-test design, 50 medical students were selected randomly and assessed using a valid and reliable questionnaire asking about their clinical competencies in the management of different stages of vaginal delivery and also about their suturing skill. Likert scale was used for determining the level of competency based on self-assessment approach. Data analysis was done by SPSS software using descriptive analysis, paired t-test, ANOVA and Pearson correlation coefficient. Results. A significant increase was observed in the mean score of skills related to pre-delivery stage (from 14±13.65 to 89±10.72), skills needed during performing the delivery (from 18.17±13.3 to 88.95±9.26), and skills needed during the post-delivery stage such as suturing and dressing (from 31.07±16.57 to 85.17±12.78). There was a significant difference between the mean score related to the skills needed before, during and after delivery, before and after education. Conclusion. Practicing in Clinical Skills Center considerably increased perceived self-efficacy of medical students for doing the skills needed for the management of a safe vaginal delivery which in turn could lead to increasing their skills in confronting patients. مهارت‌های بالينی،‌ آموزش،‌ زايمان طبيعی، صلاحيت بالينی، دانشجويان پزشکی . Clinical skills, Training, Vaginal delivery, Clinical competency, Medical students. 7 12 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-8-219&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Abolghassem Amini ابوالقاسم امينی 7000319475328460016523 Yes دکتر سوسن حسن زاده سلماسی (استاديار)، مرکز مطالعاتو توسعه آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبريز، خيابان دانشگاه، تبريز Susan Hassanzadeh Salmasi سوسن حسن زاده سلماسی 7000319475328460016524 No Abdolreza Shaghaghi عبدالرضا شقاقی 7000319475328460016525 No Naser Safaii ناصر صفايی 7000319475328460016526 No Kamran Sedaghat کامران صداقت 7000319475328460016527 No

fa نقش دروس علوم پايه در پرورش شايستگی ‌های دانش‌ آموختگان پزشکی دانشگاه ‌های علوم پزشکی ايران پژوهشی اصیل Original research article <strong>مقدمه</strong> </ br> رهبران پزشکی کشورهای مختلف، مايلند تا به برنامه‌های آموزش پزشکی و فرايند آن در پرورش شايستگی‌های دانش‌آموختگان پزشکی توجه داشته باشند. بدين منظور، پژوهشی با هدف تعيين نقش دروس علوم پايه در پرورش انواع شايستگی‌های دانش‌آموختگان پزشکی در دانشگاه‌های علوم پزشکی ايران انجام شد.<strong>روش‌ها</strong> </ br> در يک پژوهش توصيفی، 165 نفر از اساتيد دروس علوم پايه پزشکی، با روش نمونه‌گيری چند مرحله‌ای از بين 11 دانشگاه علوم پزشکی در ايران انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه بود که شايستگی‌های نه‌گانه دانش‌آموختگان پزشکی را به صورت رتبه‌ای 5 نقطه‌ای خيلی زياد تا اصلا بررسی می‌نمود. يافته‌ها توسط نرم‌افزار SPSS به صورت فراوانی پاسخ‌ها و ميانگين فراوانی محاسبه شد.</ br><strong>نتايج</strong> </ br> از نظر اساتيد دانشگاه‌های علوم پزشکی ايران، دروس علوم پايه کمتر از 20 درصد توانسته هر يک از شايستگی‌هاي«برقراری ارتباط موثر»، «مهارت‌های بالينی اوليه»، «استفاده از علوم در هدايت تشحيص، اداره بيمار، درمان و پيشگيري»، «يادگيری مادام‌العمر»، «خودآگاهی، مراقبت از خود و رشد شخصي»، «زمينه‌های جامعه و اجتماعی مراقبت‌های بهداشتي»، «حل مشکل»، «استدلال و قضاوت اخلاقي» و «تشخيص نقش يک پزشک حرفه‌اي» را در حد خيلی زياد در دانش‌آموختگان پزشکی ايران ايجاد کند.نتيجه‌گيری. نقش دروس علوم پايه در ايجاد شايستگی‌های نه‌گانه دانش‌آموختگان پزشکی «کم» ارزيابی شده است. بنابراين، پيشنهاد می‌شود در ارايه دروس علوم پايه از استراتژی‌های خاص استفاده شود و برنامه‌ها به صورت آموزش تلفيقی مد نظر قرار گيرد. Introduction. Medical education leaders in different countries try to pay attention to the appropriateness of medical education programs and their role in the development of medical graduates' competencies. This study was performed to determine the role of basic science courses in promoting the medical graduate’s competencies in medical schools of Iran. Methods. In a descriptive study 165 basic science faculty members from 11 medical schools of Iran were randomly selected through multi-stage method. Data-gathering tool was a questionnaire which assessed the nine main competencies in medical graduates using 5 point ranking scale ranging from very much to never. The results were analyzed by SPSS software using frequency distribution and mean of the frequencies. Results. Based on faculty members' view points, role of basic science courses was assessed less than %20 in promoting the competencies such as: “effective communication’’, “basic clinical skills”, “using the science in guiding diagnosis, management, therapy and prevention”, “life long learning”, “self-awareness, self-care and personal development”, “social context and community health care”, “moral judgment and clinical reasoning”, “problem solving” and “professionalism and role cognitions” in medical graduates. Conclusion. The role of basic science courses for developing the nine competencies in medical graduates was assessed “low”. It is recommended that the use of specific strategies in teaching basic science courses and also, integration of basic sciences and clinical courses in medical curriculum be considered. شايستگی، دانش ‌آموختگان، دروس علوم پايه، پزشکی . Basic science courses, Medicine, Competency, Graduates 13 23 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-65&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Zeynab Biabangardy زينب بيابانگردی 7000319475328460016518 Yes مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ايران، بزرگراه شهيد همت Sayed Kamran Soltani Arabshahi سيدکامران سلطانی عربشاهی 7000319475328460016519 No Abolqassem Amini ابوالقاسم امينی 7000319475328460016520 No Robabeh Shekarabi ربابه شکرآبی 7000319475328460016521 No Mansoureh Yadavar Nikravesh منصوره يادآورنيک روش 7000319475328460016522 No

fa مشکلات آموزش بالينی کارآموزی در عرصه از ديدگاه مربيان و دانشجويان پرستاری دانشکده پرستاری و مامايی شهيد صدوقی يزد پژوهشی اصیل Original research article <strong>مقدمه</strong> </ br> مشکلات مختلفی باعث کاهش کارآيی کارآموزی در عرصه دانشجويان پرستاری می‌شود. شناسايی کرده‌اند و حل اين مشکلات برای تقويت روش‌های مؤثر ضروری است. مطالعه‌ای با هدف تعيين مشکلات کارآموزی در عرصه از ديدگاه مربيان و دانشجويان پرستاری دانشکده پرستاری و مامايی شهيد صدوقی يزد انجام شد.<strong>روش‌ها</strong> </ br> در يک مطالعه توصيفی- مقطعی، 22 نفر مربی و 36 دانشجوی پرستاری سال آخر دانشکده پرستاری و مامايی شهيد صدوقی يزد به روش سرشماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای پايا و روای محقق ساخته بود. يافته‌ها با نرم‌افزار SPSS و به صورت توزيع فراوانی، ميانگين و انحراف معيار و با آزمون t تجزيه و تحليل شد.</ br><strong>نتايج</strong> </ br> اکثريت مربيان و دانشجويان (بيش از 50 درصد) کارآيی اين دوره را برای کسب نگرش جامع‌نگری و جامعه‌نگری در پرستاری، کسب مهارت در اجرای فرايند پرستاری و آموزش به بيمار نسبتا ضعيف تا ضعيف ارزيابی کرده‌اند. مشکلاتی از قبيل دسترسی ناکافی به امکانات رفاهی و آموزشی، عدم همکاری تيم بهداشتی- درمانی، پراکندگی کارورزی در بخش‌های بالينی در طول دوره را عنوان نموده‌اند و معتقد بودند بايد تغييراتی در نحوه اجرای کارآموزی در عرصه داده شود. بين ميانگين نمرات ديدگاه مربيان و دانشجويان پرستاری اختلاف معنی‌دار آماری وجود نداشت.نتيجه‌گيری. طرح کارآموزی در عرصه اگر چه برای هدف ارتقای مهارت و استقلال دانشجو برای ارائه خدمات جامعه گر در عرصه‌های مختلف پرستاری مناسب و ديدگاه کلی مربيان و دانشجويان نسبت به آن مثبت است، اما در اجرا، مشکلات متعددی دارد که بايد مورد توجه مسوولين آموزش پرستاری قرار گيرد. Introduction. Different problems could lead to reducing the efficiency of field training for nursing students. Identifying and solving these problems is necessary to reinforce some effective educational methods. The aim of this study was to determine the problems in clinical field training for nursing students from the viewpoints of nursing teachers and nursing students in Shahid Sadoughi University of Medical Sciences. Methods. In this descriptive study 22 nursing instructors and 36 last year nursing students were selected by census method. The data gathering tool was a valid and reliable researcher made questionnaire. The data was analyzed by SPSS software using frequency distribution, mean and standard deviation and t-test. Results. The majority of nursing students and teachers (over 50%), evaluated this programme as relatively weak to weak, in attaining "holistic view and community-oriented nursing", and acquiring "skills in nursing process and patient education". They stated some problems in clinical training such as "inadequate access to educational and welfare facilities", "lack of health care team cooperation", and "scattered training in clinical wards". They believed that some changes are necessary in field training. There was no significant difference between the mean scores of nursing students' and instructors' view points. Conclusion. Although field training is appropriate for promoting skills and students' independency for providing community-oriented services in different fields of nursing and the total view towards this program is positive, there are numerous problems in the process of field training that have to be addressed by nursing educational leaders. کارآموزی در عرصه، پرستاری، دانشجو، مربی، آموزش بالينی، ‌مشکلات آموزش . Field training, Nursing, Student, Instructor, Clinical education, Educational problems 24 33 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-66&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Hamideh Dehghani حميده دهقانی 7000319475328460016528 No دانشکده پرستاری و مامايی، دانشگاه علوم پزشکی شهيد صدوقی، بلوار دانشجو، يزد Khadijeh Dehghani خديجه دهقانی 7000319475328460016529 Yes دانشکده پرستاری و مامايی، دانشگاه علوم پزشکی شهيد صدوقی، بلوار دانشجو، يزد Hossein Fallahzadeh حسين فلاح زاده 7000319475328460016530 No

fa تاثير آموزش برنامه مراقبتی طراحی شده بر عملکرد مادران در مراقبت از شيرخواران مبتلا به پنومونی پژوهشی اصیل Original research article <strong>مقدمه</strong> </ br> بسياری از علل مستعد‌کننده ابتلای شيرخوار به پنومونی، ريشه در عملکردهای مراقبتی نادرست از کودک در خانواده دارند و کافی نبودن آگاهی مادران در زمينه عملکردهای مراقبتی صحيح از شيرخواران، به اين مسأله دامن می‌زند. اين مطالعه با هدف تعيين تأثير آموزش يک برنامه مراقبتی طراحی شده بر عملکرد مادران در مراقبت از شيرخواران مبتلا به پنومونی در بيمارستان مرکز طبی کودکان شهر تهران انجام گرفته است.<strong>روش‌ها</strong> </ br> در يک مطالعه نيمه تجربی، مادران 66 شيرخوار يک تا 12 ماهه مبتلا به پنومونی بستری در بيمارستان مرکز طبی کودکان، با روش نمونه‌گيری آسان انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه تجربی و شاهد قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه و چک‌ليست مصاحبه‌ای- مشاهده‌ای بود. انجام مداخله در گروه آزمون به صورت اجرای نظری و عملی برنامه مراقبتی طراحی شده در محيط منزل و با توجه به عملکرد مادر و نقاط ضعف و نيازهای او انجام شد. گروه شاهد نيز از روند جاری مراقبت برخوردار بودند. عملکرد مراقبتی مادران طی اندازه‌گيری‌های مکرر در مراحل قبل و بعد از انجام مداخله مورد بررسی قرار گرفت و پی‌گيری کليه واحدهای پژوهش تا 3 ماه بعد از انجام مداخله ادامه يافت.</ br><strong>نتايج</strong> </ br> ميانگين عملکرد مادران در مراقبت از شيرخواران حين ابتلا به پنومونی در مراحل قبل و بعد از انجام مداخله در گروه تجربی افزايش و در گروه شاهد کاهش معنی‌دار داشت در حالی که پيشگيری از ابتلای مجدد تنها در گروه تجربی اختلاف معنی‌دار داشت. مقايسه ميانگين امتياز کلی عملکرد مادران در مراقبت از شيرخواران حين ابتلا به پنومونی و پيشگيری از ابتلای مجدد شيرخواران به پنومونی در مرحله بعد از انجام مداخله بين دو گروه اختلاف معنی‌داری داشت.نتيجه‌گيری. بکارگيری برنامه آموزشی مراقبتی طراحی شده بر عملکرد مادران در مراقبت از شيرخواران مبتلا به پنومونی در نمونه‌های مورد مطالعه، تأثير بسزايی داشته و آموزش در محيط منزل، يکی از روش‌های مناسب برای ارتقای‌ عملکردهای مراقبتی مادران است. Introduction. Most factors which make infants susceptible to pneumonia arise from incorrect infant care in the family and also insufficient knowledge of mothers about correct infant care which makes this problem even worse. The present research was carried out to determine the effect of a Designed Care Plan on mothers' performance in caring for the infants with pneumonia in Children Medical Center in Tehran. Methods. In a quasi- Experimental study 66 mothers of hospitalized infants aged between 1-12 month and suffering from pneumonia, were selected by convenience sampling method and assigned randomly to two experimental and control groups. Data collection tools included questionnaire and observational-interviewing checklist. The designed Care Plan was presented both theoretically and practically to the experimental group at home with an eye to the strengths and weaknesses of mothers’ performance and their need, while the control group received only the current care program. The mothers’ performance in infant care was assessed during repeated measurements before and after the intervention. All study subjects were followed for 3 months after the intervention. Results. The mean score for mothers' performance in infant care during pneumonia showed a significant increase in the experimental group and a significant decrease in the control group, after the intervention. While, there was a significant difference between the mean score of mothers' performance in prevention of reinfection with pneumonia before and after the intervention in the experimental group. Moreover, there was a significant difference between the total score of experimental and control groups in infant care during the disease and also in prevention of reinfection with pneumonia, after the intervention. Conclusion. Using a Designed Care Plan is an effective approach for improving mothers’ performance in caring for infants suffering from pneumonia moreover, the results indicated that home-training is a good strategy in the betterment of mother’s caring behaviors. برنامه مراقبتی، عملکرد مادر، آموزش بيمار، شيرخوار، پنومونی . Care Plan, Pneumonia, Mother’s performance, Patient education, Caring, Infant. 34 44 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-67&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Monir Ramazani منير رمضانی 7000319475328460016531 No گروه آموزش پرستاری، دانشگاه تربيت مدرس، پل گيشا تهران Fazloallah Ahmadi فضل اله احمدی 7000319475328460016532 Yes گروه آموزش پرستاری، دانشگاه تربيت مدرس، پل گيشا تهران Sima Kermanshahi سيما کرمانشاهی 7000319475328460016533 No

fa تاثير يک برنامه مدون آموزش خود‌مراقبتی بر کيفيت زندگی بيماران دارای ضربان ‌ساز دايم پژوهشی اصیل Original research article <strong>مقدمه</strong> </ br> امروزه بحث درباره آموزش به بيمار و خانواده آنها در جهت تقبل مراقبت از خود مطرح می‌باشد و بايد شرايطی فراهم نمود که بيماران بتوانند از خود مراقبت کنند. اين مطالعه با هدف تعيين تأثير يک برنامه مدون آموزش خودمراقبتی بر کيفيت زندگی بيماران دارای ضربان‌ساز دايم انجام شده است.<strong>روش‌ها</strong> </ br> در اين مطالعه نيمه تجربی با طرح دو گروهی و دو مرحله‌ای، با روش نمونه‌گيری آسان و تداومی، 34 نفر از بيماران دارای ضربان‌ساز دايم در دو گروه 17 نفره قرار گرفتند. يک هفته پس از تعبيه ضربان‌ساز، با استفاده از پرسشنامه پايا و روا و انجام مصاحبه، کيفيت زندگی هر دو گروه مطالعه و شاهد مورد بررسی قرار گرفت. سپس برنامه آموزش خودمراقبتی برای گروه مطالعه انجام شد و پس از گذشت دو ماه، مجدداً کيفيت زندگی هر دو گروه سنجيده شد. برای تجزيه و تحليل داده‌ها از شاخص‌های مرکزی و آزمون‌های t زوج، t مستقل و مجذور کای و نرم‌افزار SPSS استفاده شد.</ br><strong>نتايج</strong> </ br> اختلاف ميانگين امتياز کيفيت زندگی قبل و پس از مداخله در دو گروه، و همچنين ميانگين امتياز کيفيت زندگی آنها دو ماه بعد از آموزش، دارای تفاوت آماری معنی‌داری بود.نتيجه‌گيری. آموزش خودمراقبتی بر کيفيت زندگی بيماران دارای ضربان‌ساز دايم تاثير داشته است که با نتايج پژوهش‌های ديگر همخوانی دارد. توصيه می‌شود در مراقبت پس از عمل در بيماران دارای ضربان‌ساز دائم، از برنامه‌های آموزشی ترکيبی استفاده شود. Introduction. Today, the subject of patient education as well as education for their families is mainly about acceptance of self-care by patients. Therefore, proper conditions should be provided for patients to be able to take care of themselves. This study attempts to examine the effects of a self-care program on quality of life of patients having permanent pacemaker. Methods. A quasi-experimental study using two groups/two stages design was performed. Thirty four patients with pacemakers referred to Chamran Hospital Pacemaker Clinic in Isfahan, were selected through convenience sampling and divided to two 17 person groups. One week after installing the pacemaker, the quality of life of both experiment and control groups was studied by a valid and reliable questionnaire. Then, the self care program consisting of individual education, demonstration and practice, was held for the experimental group. After two months, the quality of life was checked again in both groups. The data was analyzed by descriptive statistics, independent and paired t-tests, and Chi square using SPSS software. Results. In both experimental and control groups, there was a significant difference between the qualify of life scores before and after intervention. However, two months after the intervention, the mean score of quality of life in experimental group was significantly more than control group. Conclusion. The self care program is effective in promoting the quality of life of the patients with permanent pacemaker. This is supported by other studies as well. It is suggested to include these educational programs in post-operative care plans of patients having permanent pacemaker. خودمراقبتی، کيفيت زندگی، آموزش بيمار، ضربان ‌ساز دايم . Self-care, Quality of life, Patient education, Permanent pacemaker 45 52 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-68&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Mohsen Shahriari محسن شهرياری 700031947532846003151 Yes دانشکده پرستاری و مامايی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خيابان هزار جريب اصفهان Fereshteh Jalalvandi فرشته جلالوندی 700031947532846003152 No Hojatollah Yousefi حجت اله يوسفی 700031947532846003153 No Khosro Tavkol خسرو توکل 700031947532846003154 No Hamid Saneei حميد صانعی 700031947532846003155 No

fa شکاف کيفيت خدمات آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان: ديدگاه دانشجويان از وضعيت موجود و مطلوب پژوهشی اصیل Original research article <strong>مقدمه</strong> </ br> تعيين شکاف کيفيت خدمت، و در پی آن اتخاذ استراتژی‌هايی برای رفع يا کاهش شکاف، اولين گام اساسی در تدوين برنامه‌های ارتقای کيفيت، محسوب می‌شود. اين مطالعه، با هدف ارزيابی شکاف کيفيت خدمات آموزشی ارائه شده به دانشجويان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام شد.<strong>روش‌ها</strong> </ br> در مطالعه‌ای توصيفی- مقطعی در سال 1383، 386 نفر از دانشجويان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با روش طبقه‌ای تصادفی انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها به کمک پرسشنامه پايا و روا صورت گرفت. پرسشنامه، شکاف کيفيت را در پنج بُعد خدمت اندازه‌گيری می‌نمود. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و به کمک آماره‌های توصيفی و آزمون‌های ويلکاکسون و فريدمن ، تجزيه و تحليل شد.</ br><strong>نتايج</strong> </ br> در مورد کيفيت کلی خدمات آموزشی ارائه شده، اکثريت دانشجويان(6/81 درصد) قائل به وجود شکاف منفی کيفيت بودند. از ميان ابعاد پنج‌گانه خدمت، بُعد پاسخ‌گويی دارای بيشترين ميانگين شکاف (1.04±1.73-) و بعد اطمينان دارای کمترين ميانگين شکاف کيفيت (0.99±1.10-) بودند. تفاوت شکاف مشاهده شده بين ابعاد پنج‌گانه خدمت با يکديگر معنی‌دار بود.نتيجه‌گيری. از نظر اکثريت قريب به اتفاق دانشجويان، در هر پنج بعد خدمات آموزشی شکاف منفی کيفيت وجود داشت. پيشنهاد می‌شود برای کاهش اين شکاف‌ها، کارگاه‌های آموزش نحوه خدمت به مشتريان و برقراری ارتباط با آنان و نيز کارگاه‌هايی در جهت افزايش مهارت‌های فنی کارکنان برگزار شود، و برای بهبود وضعيت ظاهری، فضاها و امکانات آموزشی، منابع بيشتری تخصيص يابد. Introduction. The first basic step in developing any quality improvement program is determining the quality gap and, adopting strategies for removing or reducing this gap. This study was performed to determine the quality gap in educational services at Zahedan University of Medical Sciences, based on students’ perceptions and expectations. Methods. In this cross-sectional descriptive study, 386 students selected by stratified random sampling method, were studied in the year 2004. A questionnaire which measured the quality gap in 5 dimensions of service, and proved to be valid and reliable, was used for data collection. For data analysis, descriptive statistics, Willcoxon and Friedman tests were applied using SPSS software. Results. According to the majority of students (81.6%) there was an overall negative quality gap in educational services. The smallest gap with the mean and standard deviation of -1.10 0.99 belonged to "reliability" dimension and the largest gap with the mean and standard deviation of -1.73 1.04 to "responsiveness". There was a significant difference in quality gap between five dimensions. Conclusion. A negative quality gap in five dimensions of services was observed. It is recommended that workshops on customer serving, communication skills and personnel’s technical skills development be held. Also, allocating more resources for improving educational facilities and physical environment is suggested. شکاف کيفيت، خدمات آموزشی، دانشجو . Quality gap, Educational services, Student 53 61 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-69&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Ali Kebriaei علی کبريايی 7000319475328460016551 Yes دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، خيابان آزادگان، زاهدان Masoud Roudbari مسعود رودباری 7000319475328460016552 No

fa مقايسه ارزشيابی عملکرد آموزشی اساتيد جراحی توسط دستياران با خودارزيابی اساتيد پژوهشی اصیل Original research article <strong>مقدمه</strong> </ br> مطالعه وضعيت آموزش دستياران رشته جراحی از ديدگاه دستياران و اساتيد اين رشته، می‌تواند موجب شناخت بهتر نقاط ضعف و قوت آموزش شده و به نوعی، ارزشيابی از عملکرد اساتيد نيز محسوب گردد. به همين منظور، اين مطالعه با هدف مقايسه ارزشيابی دستياران از اساتيد خود با خودارزيابی همان اساتيد انجام گرفت.<strong>روش‌ها</strong> </ br> يک مطالعه توصيفی بر روی کليه دستياران (17نفر) و اساتيد جراحی (18نفر) دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با استفاده از يک پرسشنامه پايا و روا 20 گزينه‌ای در مورد عملکرد آموزش اساتيد در اتاق عمل، بخش، درمانگاه و کنفرانس‌ها انجام شد. پرسشنامه توسط خود اساتيد و دستيارانشان تکميل گرديد. نتايج با نرم افزار SPSS و با استفاده از آمار توصيفی و آزمون t-test و t زوج تجزيه و تحليل گرديد.</ br><strong>نتايج</strong> </ br> ميانگين نمراتی که دستياران در اتاق عمل، ساير مکان‌های آموزش بالينی و در کل به اساتيد خود دادند به ترتيب: 0.62±3.97، 0.57±3.68 و 0.58±3.91 از حداکثر 5 نمره بود. ميانگين نمرات خودارزيابی اساتيد در اين سه بخش به ترتيب: 0.67±4.22، 0.85±4.05 و 0.67±4.14 از 5 محاسبه گرديد. اساتيدی که پرسشنامه‌های خودارزيابی را تکميل کردند، نمرات بهتری از سوی دستياران دريافت کردند،‌ ولی تفاوت معنی‌دار نبود.نتيجه‌گيری. لازمست اساتيد توجه بيشتری به آموزش عوارض احتمالی عمل جراحی داشته و ضمن ارائه بازخورد به دستياران، مديريت آموزشی را طراحی و سرپرستی نمايند. ارائه نتايج اين گونه مطالعات به اساتيد می‌تواند آنها را در شناسايی نقاط قوت و ضعف خود ياری دهد. مطالعات وسيع‌تر و ايجاد اصلاحات می‌تواند در ارتقای وضعيت آموزش دستياران سودمند باشد. Introduction. Studying the educational situation of surgery residents according to the perspective of residents and attending surgeons could lead to recognizing the strengths and weaknesses of their education and also to evaluating faculty performance. The purpose of this study was to determine the residents' viewpoints on evaluating their attending surgeons and compare the obtained results with their own attendings' perspective in this regard. Methods. Seventeen surgical residents selected through census sampling method took part in this descriptive study by filling a valid and reliable questionnaire including 20 items, in which they evaluated all their 18 attending surgeons on doing their educational duties in the operating room, surgical ward, clinic and conference. The same written evaluation forms were distributed among the faculty members to examine their own performance in the units mentioned above. SPSS software was used for statistical analysis and, independent t-test and paired t-test for comparisons. Results. The mean scores that residents considered for attending surgeons in the operating room, other clinical settings and overall scores were 3.97 0.62, 3.86 0.57 and 3.91 0.58 out of 5, respectively. The mean scores for attendings' self-evaluation in this three sections were calculated 4.22 0.67, 4.05 0.85 and 4.14 0.67 out of 5, respectively. The attending surgeons who completed the self-evaluation forms received higher scores from residents but no significant difference was observed.. Conclusion. This study shows that attending surgeons should pay more attention to teaching the side effects of surgeries as well as providing appropriate feedback for residents and also to designing and supervising educational system. The results of these kinds of study can help attending surgeons to recognize the strength and weaknesses of their education. More studies are recommended to help for promoting the educational situation of surgery residents. آموزش جراحی، خودارزيابی، ارزشيابی استاد، دستياران، اساتيد . Surgery education, Self-evaluation, Faculty evaluation, Residents, Attending. 62 69 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-70&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Vahid Goharian وحيد گوهريان 7000319475328460016536 Yes گروه جراحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، هزارجريب اصفهان Zahra Kafami زهرا کفعمی 7000319475328460016537 No Nikoo Yamani نيکو يمانی 7000319475328460016538 No Navid Omidifar نويد اميدی فر 7000319475328460016539 No Mansour Safai منصور صفايی 7000319475328460016540 No

fa ارزيابی وضعيت آموزش بالينی از ديدگاه دانشجويان پرستاری و مامايی دانشکده علوم پزشکی گناباد پژوهشی اصیل Original research article <strong>مقدمه</strong> </ br> برای بهبود و ارتقای کيفيت آموزش بالينی، وضعيت آن همواره بايد مورد ارزيابی قرار گيرد. در اين راستا پژوهشی با هدف تعيين وضعيت آموزش بالينی از ديدگاه دانشجويان پرستاری و مامايی دانشکده علوم پزشکی گناباد انجام گرديده است.<strong>روش‌ها</strong> </ br> در پژوهشی توصيفی- مقطعی از نوع پيمايشی، 140 نفر از دانشجويان پرستاری و مامايی واجد شرايط و مشغول به تحصيل در دوره‌های روزانه و شبانه دانشکده علوم پزشکی گناباد، به صورت سرشماری مورد مطالعه قرار گرفتند. ديدگاه دانشجويان در مورد آموزش بالينی توسط پرسشنامه پايا و روا، وضعيت آموزش بالينی متشکل از چهار بخش: عملکرد مربيان باليني؛ همکاری پرسنل، دانشجو و بيمار؛ امکانات و تجهيزات محيط بالينی و سيستم ارزشيابی بالينی مورد ارزيابی قرار گرفت. برای تحليل داده‌ها از توزيع فراوانی، ميانگين و انحراف معيار و آزمون‌های t، من‌ويتنی و ضريب همبستگی پيرسون در نرم‌افزار SPSS استفاده شد.</ br><strong>نتايج</strong> </ br> اکثر دانشجويان، عملکرد مربيان را در سطح خوب با ميانگين 7/15± 3/62، همکاری پرسنل، دانشجو و بيمار را در سطح مرزی پايين خوب با ميانگين 4/22±4/51، امکانات و تجهيزا ت محيط بالينی را در سطح متوسط با ميانگين 2/19±64/30 و نحوه ارزشيابی بالينی را در سطح متوسط با ميانگين 7/27±6/37 گزارش کرده بودند. نمره آموزش بالينی در هر يک از حيطه‌های فوق در رشته تحصيلی پرستاری و مامايی تفاوت معنی‌داری نداشت.نتيجه‌گيری. وضعيت آموزش بالينی پرستاری، نياز به تأمين امکانات، تجهيزات محيط بالينی و بازنگری ابزارها و فرايندهای ارزشيابی بالينی دارد که در مطالعات مشابه تأييد شده است. ارتقای‌ عملکرد مربيان و جذب همکاری‌های حرفه‌ای می‌تواند در بهبود وضعيت آموزش بالينی مفيد واقع شود. Introduction. Continuous evaluation is necessary for improving and promoting the quality of clinical education. The purpose of this study was to determine the views of nursing and midwifery students of Gonabad University of Medical Science about the condition of clinical education. Methods. This was a cross-sectional survey in which 140 nursing and midwifery students registered as day or night students were selected by census sampling method. They were studied using a questionnaire consisted of 4 sections about instructor’s performance, cooperation of staff, patients and students, facilities and equipments of clinical environment and clinical evaluation system. Data was analyzed by SPSS software using descriptive statistics, t-test, Mann Whitney and Pearson correlation coefficient. Results. Most of the students evaluated the instructor’s performance, good with the mean and standard deviation of 62.3±15.7, cooperation of staff, patients and students, at a borderline level(between good and intermediate) with the mean and standard deviation of 51.4±22.4, facilities and equipments, at an intermediate level with the mean and standard deviation of 30.64±19.2 and clinical evaluation system at an intermediate level with the mean and standard deviation of 37.6±27.7. There was no significant difference between nursing and midwifery students' viewpoints about different aspects of clinical education. Conclusion. In order to improve the situation of clinical education in nursing, it is recommended to provide facilities and equipments for clinical environments and revise the tools and process of clinical evaluation. These points have been confirmed by other studies as well. Improving instructors' performance and encouraging professional cooperation could lead to the improvement of clinical education. آموزش بالينی، ديدگاه، دانشجويان، پرستاری، مامايی، عملکرد مربيان، امکانات، تجهيزات، ارزشيابی بالينی Clinical education, Perspective, Students, Nursing, Midwifery, Instructors\' performance, Facilities, Equipments, Clinical evaluation 70 78 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-71&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Fatemeh Hadizadeh فاطمه هادی زاده طلاساز 7000319475328460016541 Yes پلاک 29، خيابان کوهسنگی 14، مشهد Mahboubeh Firoozi محبوبه فيروزی 7000319475328460016542 No Nazanin Shamaeyan Razavi نازنين شماعيان رضوی 7000319475328460016543 No

fa رويکردی به مشارکت مراکز داخلی و بين المللی در زمينه پژوهش ‌های بهداشت و درمان: اشاره به برخی نکات اخلاقی مروری Review article اين مقاله به بررسی برخی از جنبه‌های اخلاقی تحقيقات گروهی و يا مشارکت مراکز داخلی و بين المللی در زمينه پژوهش‌های بهداشتی می‌پردازد. مشارکت‌های علمی دارای مزايای بالقوه‌ای می‌باشند، اما به اتمام رساندن موفقيت‌آميز آنان در يک بستر اخلاقی، مقوله‌ای بحث برانگيز می‌باشد. روندهای رايج در تحقيقات بين‌المللی گروهی در زمينه بهداشت، برای اکثريت افراد جامعه، دارای مزايای محدودی است. از طرفی، تحقيقات جمعی در ميان دانشمندان و محققين در مراکز دانشگاهی و صنعتی، معمولاً دارای ملاحظات اقتصادی است. همکاری‌های موفقيت‌آميز بين‌المللی و بين فرهنگی اغلب می‌تواند موانع منطقه‌ای و جهانی را مرتفع سازد. در کنار اين گونه مشکلات عمده بين المللی کنونی، مشارکت‌های علمی، به واسطه يک ملاقات يا ارتباط غير رسمی آغاز می‌گردند. با گرايش و تأثيرپذيری اين جريان از ارتباطات جهانی، دانشمندان و محققين با مسؤوليت بزرگتری در قبال جامعه جهانی مواجه می‌شوند. نگارندگان اين مقاله به بررسی عوامل اصلی که مستلزم شکل‌گيری و ايجاد يک مشارکت جمعی بوده، پرداخته‌اند و همچنين رويکردهای لازم برای ادامه روند اين ارتباط مورد بحث قرار داده‌اند و در نهايت، چنين نتيجه‌گيری کرده اند که محققين در تحقيقات پزشکی (بهداشتی- درمانی) در حيطه مشارکت می‌توانند نقش‌ مهمی را برای ايجاد توازن و حل مسائل بين‌المللی و جهانی ايفا کنند. This article reviews some of the ethical aspects of collaborative research or collaboration of national and international centers in health car researches. Scientific collaborations are of potential advantages, but, it’s a challenging task to successfully accomplish a collaborative research on ethically sound grounds. Current trends in international collaborative healthcare researches reflect limited benefits for the majority of world population. Collaborative research among scientists and researchers of universities and industry section usually has financial considerations. Successful cross-cultural and international collaborations have to overcome many regional and global barriers. Despite these difficulties, most scientific collaborations usually begin with an informal meeting or contact. With the advancement in global communications, scientists have greater responsibility towards world community while considering the impact of their collaborative partnerships. This article reviews the main factors required for developing a collaborative partnership and discusses the needed strategies for sustaining this relationship. Finally, it is concluded that healthcare researchers can play an important role in establishing harmony and resolving international and global problems in the field of collaboration. مشارکت تحقيقاتی، اخلاق، کشورهای توسعه يافته، مراقبت‌های فراگير بهداشتی Collaborative Research, Ethics, Developed Countries, Global Healthcare 79 88 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-72&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Mohsen Reza Haidary محسن رضا حيدری 7000319475328460016544 Yes بخش فيزيولوژی دانشکده پزشکی، دانشگاه تربيت مدرس، پل گيشا، تهران Vahid Haghpanah وحيد حق پناه 7000319475328460016545 No

fa نظرات دانشجويان دانشگاه علوم پزشکی شهيد صدوقی در خصوص ترتيب مطالب دروس زبان پيش‌دانشگاهی و عمومی نامه علمی Short Communication  اهميت زبان انگليسی در دانشگاه‌های علوم پزشکی، به جهت نياز به استفاده از کتب و مطالب جديد، بر هيچ کس پوشيده نيست. يکی از اهداف مهم تدريس زبان انگليسی به دانشجويان دانشگاه‌ها، بالابردن توانايی آنها در خواندن متون و درک سريع مطالب بدون توسل به ترجمه است. متأسفانه، اکثريت قريب به اتفاق دانشجويان، به علت روند غلط تحصيل آنها، از انجام اين امر يعنی درک سريع مطالب به زبان انگليسی عاجزند(1و2). امروز، خواندن را، امری انفعالی (Passive) نمی‌دانند و به دليل اعتقاد به روند تعاملی (Interactive) در خواندن متون، روش تدريس نسبت به گذشته تفاوت‌های زيادی پيدا نموده است(3و4). برای آموزش زبان انگليسی به دانشجويان در دانشگاه‌ها، ابتدا، دو درس تحت عناوين زبان پيش‌دانشگاهی و زبان عمومی به آنها ارائه می‌گردد. در اين دو درس، شيوه نگارش کتب از نظر ترتيب ارائه مطالب مختلف است که شيوه تدريس متفاوتی را می‌طلبد. به همين دليل، ما بر آن شديم تا نظرات فراگيران را در خصوص اين کتب ارزيابی نماييم. در يک مطالعه توصيفی- مقطعی، تعداد 270 نفر از دانشجويان دانشکده‌های بهداشت، پرستاری و مامايی شرکت نمودند. پرسشنامه مربوطه که روايی آن از طريق نظرسنجی از متخصصان تأمين شده بود، در بين دانشجويان توزيع شد و توضيحات کافی در خصوص چگونگی تکميل پرسشنامه به دانشجويان ارائه گرديد. نکات موجود در پرسشنامه، اساساً راجع به اهميت تلفظ لغات مشکل و جالب بودن محل تلفظ‌ها، محل توضيح لغات دشوار، جالب بودن محل توضيح نکات دستوری، و بطور کلی، ترتيب مطالب ارائه شده در اين دو درس بود. در خصوص موارد فوق، سؤالات به صورت طيف ليکرت طراحی شده بود که بعد از انجام پيش‌آزمون، جواب‌ها به صورت موافق و مخالف تغيير يافت و نهايتاً، اطلاعات استخراج شده از پرسشنامه، با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS و انجام آزمون‌های ويلکاسون و مجذور کای و آناليز واريانس تحليل گرديد. ميانگين و انحراف معيار خصوصيات درس زبان پيش‌دانشگاهی 991/0±43/38 و درس زبان عمومی 155/0±59/67 بود. مقايسه اين دو ميانگين با تست آماری ويلکاکسون، تفاوت معنی‌داری را نشان می‌دهد (001/0P<). با ترتيب مطالب ارائه شده در اين دو کتاب، 9/91 درصد دانشجويان در مورد زبان پيش‌دانشگاهی مخالفت داشتند و 1/8 درصد موافق بودند. هشتاد و هشت و نيم درصد آنها با ترتيب مطالب زبان عمومی موافق و 5/11 درصد مخالف بودند که در مقايسه اين اختلاف معنی‌دار بود (01/0P<). بطور کلی، نتايج اين مطالعه نشان داد که در دروس مربوط به خواندن (Reading)، فعاليت‌های قبل از خواندن که شامل تلفظ لغات مشکل، توضيح کلمات دشوار در جمله (Context) و ارائه نکات دستوری است، مقبول نظر دانشجويان بوده، که اين شاخص با يافته‌های ديگران مبنی بر ارائه فعاليت‌های قبل از خواندن مطابقت(1،2و4) دارد و به همين جهت، کتاب زبان پيش‌دانشگاهی موجود، که فعلاً در دانشگاه‌ها تدريس می‌گردد (Basic reading)، بخاطر نداشتن ترتيب خوب مطالب، می‌تواند استاد را به روش‌های تدريس سنتی سوق دهد. کتاب زبان عمومی مخصوص دانشجويان رشته‌های پزشکی و وابسته (ESM-I) نيز می‌تواند از نظر ارائه ترتيب مطالب، الگوی ديگر کتب زبان از جمله کتاب زبان پيش‌دانشگاهی قرار گيرد. 89 90 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-73&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa MR Mozayan محمد رضا مزين 7000319475328460016546 No S Mazloomi سيد سعيد مظلومی 7000319475328460016547 Yes M Askarshahi محسن عسگرشاهی 7000319475328460016548 No

fa گزارش همايش: اقدام زيربنايی در مبانی نظری آموزش بين‌حرفه‌ای نامه علمی Short Communication مقدمه گستردگی آموزش علوم پزشکی، همواره ملل و جوامع بين‌المللی را بر آن داشته تا در صدد رفع نقايص الگوهای آموزشی در علوم تندرستی برآيند. در سال 1975، گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO) مبنی بر کيفيت نامطلوب آموزش علوم پزشکی در جهان منجر گرديد تا به سال 1978، کميته خبرگان WHO، در قطعنامه گردهمايی آلماتای قزاقستان، بر گسترش آموزش‌های گروهی، بويژه در چارچوب علوم پزشکی جامعه‌نگر و بهره‌گيری از روش حل مسأله در آموزش علوم پزشکی تأکيد نمايد و عملاً در حدود يک دهه بعد، يعنی، در اجلاس 1987 ژنو، فعاليت‌های صورت گرفته به معرفی الگوی آموزش چند حرفه‌ای (Multiprofessional Education-MPE) با شعار يادگيری با هم، کار با هم برای سلامت ‍»Learning together to work together for health» به عنوان راه حلی برای بهبود کيفيت آموزش علوم پزشکی مطرح گرديد. به تدريج، اين مفهوم، با قالبی جامع‌تر، تحت عنوان «آموزش بين‌حرفه‌ای يا IPE (Interprofessional education)» معرفی شد که بر اساس آخرين تعريف ارائه شده از سوی CAIPE (Centre of the Advancement of Interprofessional Education) در سال 1997، آموزش بين گروهی (IPE) به موقعيت‌هايی اطلاق می‌گردد که يادگيری شاغلين دو يا چند حرفه با يکديگر، و از همديگر، باشد تا مشارکت و کيفيت ارائه خدمات را بهبود ببخشند. در سه دهه اخير، تلاش‌های فراوانی در کشورهای توسعه يافته، بويژه ايالات متحده، انگلستان و کانادا صورت گرفته است تا آموزش علوم پزشکی و همچنين آموزش مداوم جامعه پزشکی، هرچه بيشتر با مفهوم مشارکت و کار تيمی، به عنوان يکی از کليدی‌ترين راه‌کارهای ارتقای کيفيت خدمات بهداشتی- درمانی در بين اعضای تيم سلامت عجين گردد. بدين منظور، بويژه در يک دهه اخير، پژوهش‌های بنيادی و کاربردی گسترده‌ای به عنوان زير بنا، و به دنبال آن، طراحی الگوهای آموزش بين‌حرفه‌ای انجام شده است. در اين مدت، نتايج پيشرفت‌های حاصل در دانشگاه‌ها و مراکز تحقيقات بهداشتی و آموزشی در سازمان‌های رسمی و غير رسمی، اعم از وابسته و غير وابسته به مجامع بين‌المللی مثل WHO و تشکيلات منطقه‌ای آن در بخش‌های مختلف جهان، در همايش‌های بين‌المللی ارائه گرديده است. دانشگاه تورنتو کانادا در روزهای 26 و 27 می 2005 مطابق با 3 و4 خرداد 1384، در قالب يکی از برنامه‌های آموزش مداوم جامعه علوم پزشکی، کنگره‌ای بين‌المللی به شرح زير برگزار نمود: اهداف ارائه مدل‌های نظری و چارچوب‌هايی در معرفی آموزش بين‌حرفه‌اي معرفی ابداعات مربوط به شيوه‌های آموزشی و برنامه‌ريزی در آموزش بين‌حرفه‌اي معرفی شيوه‌های ارزيابی و ارزشيابی در آموزش بين‌حرفه‌اي توسعه ساختاری مورد نياز در آموزش بين‌حرفه‌اي شرکت‌کنندگان اين همايش، عمدتاً کارکنان نظام سلامت، اعم از کادر آموزشی دانشگاه‌ها، مراکز آموزش عالی و پژوهشی و کارکنان بخش بهداشتی- درمانی، شامل پزشکان با کليه تخصص‌های پزشکی، پرستاران، داروسازان، دندان‌پزشکان، مددکاران اجتماعی و ساير پيراپزشکان و بعضاً دانشجويان تحصيلات تکميلی علوم پزشکی بودند. اکثريت شرکت‌کنندگان و ارائه‌کنندگان که بالغ بر 400 نفر بودند، از ايالات متحده و کانادا و بعد از آن انگلستان، و تعداد اندکی از کشورهای اروپايی و آسيايی بودند. برنامه‌های همايش پس از افتتاحيه با سه سخنرانی، به تاريخچه آموزش بين‌حرفه‌ای در سه سطح نظام‌های بهداشتی- درمانی، مراکز آموزشی دانشگاهی و سطح اجرايی آن پرداخت. ساير برنامه‌ها در قالب جلسات فعال گروهی عبارت بودند از: ارائه مقاله در 7 سالن (42 مورد) که به تجربيات و ابداعات انجام شده در جهت ارتقای فرآيند آموزش بين‌حرفه‌ای می‌پرداخت. کارگاه‌های آموزشی (21 مورد) که به ارائه الگوها و نظريه‌های زيربنايی آموزش بين‌حرفه‌ای و همچنين تدوين برنامه‌های آموزش بين‌حرفه‌ای و ارزشيابی آنها می‌پرداخت. دو مورد پانل با حضور صاحب‌نظران که به پاسخ‌گويی ابهامات در اجرايی‌نمودن آموزش بين‌حرفه‌ای و کاهش تنش‌های حرفه‌ای در اين فرايند می‌پرداخت. سمپوزيوم (7 مورد) به موانع و عوامل تسهيل‌کنندهای آموزش بين‌حرفه‌ای در مراحل مختلف تحصيل و ارزشيابی اين برنامه‌ها می‌پرداخت. ارائه پوستر همراه با پرسش و پاسخ (18 مورد) که عمدتاً تجربيات حاصل در اجرای آموزش بين‌حرفه‌ای را ارائه نمودند. و بالاخره، يک برنامه تأتر فعال، با مشارکت شرکت‌کنندگان در همايش، به تحليل ابعاد کار گروهی بر بالين، به عنوان برنامه ويژه اجرا شد. مطالب ارائه شده در همايش، علاوه بر معرفی دستاوردهای پژوهشی، 11 پروژه با صرف 13 ميليون دلار اعتبار تخصيص يافته در نظام آموزشی و بهداشتی- درمانی کشور کانادا و همچنين ساير کشورهای پيشرو در اين زمينه، نظير ايالات متحده، انگلستان و استراليا، به معرفی الگويی پرداخت که آموزش علوم پزشکی در قالب بين‌حرفه‌ای با مرکزيت مددجو می‌تواند موجبات ارتقای هرچه بيشتر کيفيت آموزش و خدمات بهداشتی- درمانی را به همراه داشته باشد. در اين الگو، تلفيق تعاملات دو سيستم آموزشی و حرفه‌ای (Educational system &amp; professional system) اوّلی، با محوريت فراگير و دومی، با محوريت مددجو، به بهبود تعاملات تيم سلامت، به منظور ارتقای برونداد دو سيستم پيش‌گفت می‌انجامد. برگزارکننده همايش Department of family and community medicine, University of Toronto In collaboration with: Council of health sciences and social work deans, University of Toronto Continuing education faculty of medicine, University of Toronto Centre for faculty development at St. Michael’s Hospital, University of Toronto Department of family and community medicine, University Health Network Conference website: www.cme.utoronto.ca/ipe2005 91 92 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-219&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Alireza Irajpour علی رضا ايرج پور 7000319475328460016549 Yes

fa واژه‌نامه توصيفی آموزش يادگيری فعال (Active Learning) واژه نامه توصیفی Comprehensive Glossary يادگيری فعال را شايد بتوان با توضيح متضاد آن، يعنی، يادگيری منفعل (Passive Learning)، بهتر فهميد. در يادگيری منفعل، که غالباً و نه اختصاصاً، در روش سخنرانی تجلی پيدا می‌کند، اصل بنيادين پذيرفته شده‌ای است که فراگير، دانايی مختصری دارد و برای پر شدن ذهن او از دانش، بايد در مقابل يک فرد دانا بنشيند و به گفتار او گوش دهد. يادگيری فعال، در مقابل، مشتمل بر مجموعه راهبردهايی است که فراگير را در جريان يادگيری مشارکت دهد و او را برای عمق بخشيدن به يادگيری خود توانا سازد. اين راهبردها که برای تحقق يادگيری فعال پيشنهاد شده‌اند، تحت عناوين: يادگيری مبتنی بر مورد (Case-Based Learning)، يادگيری اکتشافی (Discovery Learning)، يادگيری تجربی (Experiential Learning) و يادگيری از طريق بازانديشی (Reflective Learning) و عناوين مشابهی از اين دست، در متون آموزشی، و بويژه در متون آموزش پزشکی، کاربرد وسيع يافته‌اند. همچنين تدابيری از قبيل: پرسش و پاسخ، بارش افکار (Brain storming)، فعاليت در گروه‌های کوچک، ايفای نقش، شبيه‌سازی، کارگاه‌های آموزشی و ارزشيابی فرايندی، برای تحقق راهبردهای يادگيری فعال پيشنهاد شده‌اند. يادگيری مبتنی بر مورد (Case-Based Learning) اين راهبرد يادگيری فعال، که در آموزش پزشکی و ساير آموزش‌های حرفه‌ای کاربرد وسيع يافته است، بر اين باور زيربنايی تکيه دارد که موارد مطالعاتی فراگيران در آموزش‌های حرفه‌ای بايد از موقعيت‌های واقعی که در آن حرفه اتفاق می‌افتد، انتخاب شود و نه اينکه صرفاً اصول علمی در هر رشته تدريس گردد. فراگيران علوم پزشکی غالباً در معرض مواردی قرار می‌گيرند که برای يادگيری و شناسايی و کشف آن نيازمند به بحث در گروه‌های کوچک، و نيز فردی هستند که مباحث را هدايت و تسهيل کند (Facilitator). يادگيری مبتنی بر مورد، گاهی معادل يادگيری مبتنی بر مسأله Problem-Based Learning نيز به کار رفته است. يادگيری مبتنی بر شايستگی يا صلاحيت (Competence-Based Learning) يادگيری مبتنی بر شايستگی يا صلاحيت‌های خاص، از شايع‌ترين اصطلاحات در آموزش پزشکی و کلاً آموزش‌های حرفه‌ای است. در رويکردهای آموزش پزشکی جامعه‌نگر، يادگيری مبتنی بر کسب صلاحيت‌های خاص، دارای ارزش محوری می‌باشد. در اين نوع يادگيری، تأکيد اصلی بر بروندادهای يادگيری (Learning outcomes)، کاملاً واضح و تعريف شده و مورد نياز برای آن حرفه است که بايد به دقت آموزش داده شده و در آزمون‌ها، اين صلاحيت‌ها با دقت مورد سنجش قرار گيرند. رويکرد يادگيری مبتنی بر شايستگی، بطور مشخص بر يادگيرندگانی تأکيد دارد که کاربرد آموخته‌های خود و مهارت‌ها و ارزش‌های مرتبط با محيط واقعی کار و ارائه خدمت را منطبق بر معيارهای مشخص حرفه‌ای، از خود بروز دهند. اين رويکرد يادگيری، بر واژه‌هايی مانند مهارت‌های محوری (Core skills)، مهارت‌های کليدی (Key skills) و برآيندهای يادگيری تأکيد دارد. يادگيری اکتشافي (Discovery Learning) اين يادگيری نيز از راهبردهای (Strategies) يادگيری فعال می‌باشد که در روش‌های فعال تدريس نيز با همين نام فنونی برای آن ايجاد شده است. در اين شيوه يادگيری، نقشی که معلم بر عهده می‌گيرد حائز اهميت است. نقش معلم در اين شيوه، بيش از تأکيد بر انتقال اطلاعات، بر تسهيل در جستجو و جمع‌آوری اطلاعات تأکيد دارد. لازم به ذکر است که ايفای نقش معلم در مقام راهنما و تسهيل‌کننده، قطعاً نيازمند به معلمان يا استادانی است که مهارت‌ها و دانش‌های آنها بسيار فراتر از معلمان و استادانی باشد که صرفاً به انتقال معلومات می‌پردازند. يادگيری تجربي (Experiential Learning) منظور يادگيری است که بر مرور و تجزيه و تحليل فعال و سنجيده تجربيات فرد استوار باشد. هدف اين گونه يادگيری آگاهانه، افزايش امکانات بهبود عملکرد فرد در آينده می‌باشد. اين نوع از يادگيری، بر فلسفه و اصولی تکيه دارد که از گسترش و توسعه فعاليت حرفه‌ای براساس مشارکت در جامعه انسانی، دفاع می‌کند و اهميت ارتباطات انسانی را در يادگيری مورد حمايت، و بی‌همتايی تجربه تک تک انسان‌ها را مورد تأکيد قرار می‌دهد. در اين روش يادگيری، تجربه (رابطه متقابل فرد و محيط) واحد اساسی يادگيری محسوب می‌شود که چنان که به دقت مورد بررسی فردی و يا گروهی قرار گيرد، راه را برای تجربه‌های وسيع‌تر بعدی هموار می‌سازد. اين شيوه يادگيری در آموزش پزشکی، بويژه در دوره‌های کارورزی و کارآموزی بالينی، می‌تواند با وسعت مورد استفاده قرار گيرد. يادگيری باز (آزاد) (Open Learning) اين نوع يادگيری، از اصطلاحاتی است که در دو دهه اخير با گسترش کاربرد رايانه به فرهنگ مسائل آموزشی راه يافته است. يادگيری باز يا آزاد، در واقع، رويکردی به تدريس و يادگيری است که بر اساس انعطاف‌پذيری، دسترسی به منابع، سيستم ارائه خدمات آموزش و يادگيری و آزمون و بازخورد سريع، خود را جلوه‌گر می‌سازد. آنچه اين نوع يادگيری را تسهيل کرده است، گسترش تکنولوژی ارتباطات رايانه‌ای و شبکه است. واژه‌هايی همچون يادگيری الکترونيکی (e-Learning) و يا يادگيری از راه دور، تقريباً‌ هم معنا با اين واژه می‌باشند. يادگيری باز (آزاد) طريقی است که برای گسترش آموزش مداوم جامعه پزشکی مورد توجه جهانی قرار گرفته است. 93 94 http://www.ijme.ir/browse.php?a_code=A-10-1-220&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Alireza Yousefy علی رضا يوسفی 7000319475328460016550 Yes